Posted in Uncategorized

Փոքրիկ սիրտս ում նվիրեմ: Նադեր Էբրահիմի

Ես  մի  փոքրիկ  սիրտ  ունեմ:  Շատ  փոքրիկ,  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ:
–  Մարդու  սիրտը  չպետք  է  դատարկ  մնա,  –  ասում  է  տատիկը,  –  եթե  դատարկ  մնա,  դատարկ  ծաղկամանի  նման  տգեղ  կլինի  և   մարդուն  ցավ  կպատճառի:
Ահա,  հենց  այդ  պատճառով  էլ  երկար  ժամանակ  է՝  մտածում  եմ՝  այս  փոքրիկ  սիրտը  ո՞ւմ  նվիրեմ:  Այսինքն՝  ո՞ւմ  պետք  է  սրտիս  մեջ  տեղավորեմ,  որ  բոլորից  լավը  լինի:  Ճիշտն  ասած՝  ախր,  չգիտեմ՝  ինչպես  ասեմ…Սիրտս  ուզում  է՝  այս  ամբողջ-ամբողջ,  փոքրիկ-փոքրիկ  սիրտս՝  մի  փոքրիկ,  սիրուն  տնակի  պես,  մի  այնպիսի  մեկին  նվիրեմ,  որին  շա՜տ-շա՜տ  եմ  սիրում…կամ…չգիտեմ…մեկին,  որ  շատ  լավն  է:

Մեկին,  որ  իսկապես  արժանի  է  իմ  շատ  փոքրիկ  և   մաքուր  սրտի  մեջ  տնակ  ունենալու:  Ճիշտ  եմ  ասում,  չէ՞։
–  Սիրտը  հյուրանոց  չէ,  որ  մարդիկ  գան,  մի  երկու-երեք  ժամ  կամ  մի  երկու-երեք  օր  այնտեղ  մնան  ու  հետո  գնան,  –  ասում  է  հայրիկը,  –  սիրտը  ճնճղուկի  բույն  չէ,  որ  գարնանը  շինվի,  իսկ  աշնանը  քամին  այն  իր  հետ  քշի  ու  տանի…
ճիշտն  ասած՝  չգիտեմ՝  ինչ  է  սիրտը,  բայց  գիտեմ,  որ  տեղ  է  շա՜տ-շա՜տ  լավ  մարդկանց  և   մշտապես…
Դե…Երկար  մտածելուց  հետո  վճռեցի՝  սիրտս  նվիրեմ  մայրիկիս,  ամբողջ  սիրտս,  ամբողջը  նվիրեմ  մայրիկիս  և   կատարեցի  այդ  բանը…
Բայց,  ո՜վ  զարմանք,  երբ  նայեցի  սրտիս,  չնայած  մայրիկս  հանգիստ  տեղավորվել  էր  նրա  մեջ  և   իրեն  էլ  շատ  լավ  էր  զգում,  այդուհանդերձ  նկատեցի,  որ  կեսը  դեռևս  դատարկ  էր  մնացել…
Դե,  իհարկե,  հենց  սկզբից  ես  պիտի  գլխի  ընկնեի  ու  սիրտս  երկուսին  նվիրեի՝  հայրիկիս  ու  մայրիկիս:  Այդպես  էլ  վարվեցի:
Հետո,  հետո  գիտե՞ք՝  ի՞նչ  եղավ:  Այո,  իհարկե,  նայեցի  ու  տեսա՝  սրտիս  մի  մասում  դեռևս  դատարկ  տեղ  է  մնացել…
Անմիջապես  վճռեցի  սրտիս  դատարկ  մնացած  անկյունը  նվիրել  մի  քանի  հոգու:  Մի  քանի  հոգու,  ում  շատ  եմ  սիրում:
Մեծ  եղբորս,  փոքրիկ  քրոջս,  պապիկին,  տատիկին,  իմ  բարի  քեռուն  և   ուրախ  բնավորությամբ  հորեղբորս  էլ  տեղավորեցի  սրտիս  մեջ:
Մտածեցի՝  հիմա  արդեն  սրտիս  մեջ  կարգին  խճողում  է…այսքան  մարդ  մի՞թե  հնարավոր  է  այսքան  փոքրիկ  սրտում  տեղավորել:
Բայց  երբ  նայեցի  սրտիս,  Աստված  իմ,  Աստված  իմ,  գիտե՞ք՝  ինչ  տեսա:
Տեսա,  որ  այս  բոլոր  մարդիկ  տեղավորվել  են  սրտիս  ճիշտ  կես  մասի  մեջ,  ճիշտ  կեսի,  թեև   հանգիստ  նստել,  ասում,  խոսում  ու  ծիծաղում  էին,  և   ոչ  մեկը  չէր  բողոքում  տեղի  նեղվածքից:
Դե…հետո  հերթը…Այո,  ճիշտ  է,  սրտիս  մնացածը,  այսինքն՝  դատարկ  մնացած  կեսը  ուրախությամբ  ու  գոհունակությամբ  նվիրեցի  այն  բոլոր  լավ  մարդկանց,  ովքեր  ապրում  են  մեր  թաղում,  և   բոլոր  այն  լավ  բարեկամներին,  որ  ունեմ,  և   բոլոր  ընկերներիս  և   բոլոր  այն  ուսուցիչներին,  ովքեր  սիրում  են  երեխաներին…
Եվ  գիտե՞ք,  թե  ինչ  եղավ…
Աստված  իմ,  այսքան  փոքրիկ  սիրտը  ինչպե՞ս  կարող  է  այսքա՛ն  մեծ  լինել:
Ճիշտն  ասած,  խոսքը  մեր  մեջ,  հայրս  մի  հորեղբայր  ունի:  Հայրիկիս  այս  հորեղբայրը  շա՜տ,  շա՜տ,  շա՜տ  փող  ունի:  Ես  երբ  տեսա՝  բոլոր  լավ  մարդիկ  տեղավորվում  են  սրտիս  մեջ,  աշխատեցի  հայրիկիս  այս  հորեղբորն  էլ  տանեմ  սրտիս  մեջ  և   մի  անկյուն  էլ  նրան  հատկացնեմ…բայց…չտեղավորվեց…ինչ  արեցի,  չտեղավորվեց…շատ  խղճացի…բայց  ի՞նչ  անեմ,  չտեղավորվեց,  էլի,  իմ  մեղքը  հո  չի,  իր  մեղքն  է:  Այսինքն՝  ճիշտն  ասած,  երբ  ինքն  էլ  դժվարությամբ,  մի  կերպ  տեղավորվում  էր  սրտիս  մեջ,  փողերի  հսկա  սնդուկը  դուրս  էր  մնում,  նա  էլ  հևիհև  դուրս  էր  վազում  սրտիցս,  որպեսզի  վերցնի  իր  սնդուկը…
Այո…կամաց–կամաց  հասկանում  էի,  թե  մի  փոքրիկ-փոքրիկ  սիրտ  որքա՜ն  կարող  է  մեծ  լինել:  Մի  գիշեր,  երբ  հիշեցի  այն  մեծ  պատերազմի  ծանր  օրերն  ու  գիշերները,  միանգամից  վեր  թռա  ու  ճչացի.  «Սրտիս  մնացած  մասը  կնվիրեմ  բոլոր  նրանց,  ովքեր  կռվեցին  և   կեղտոտ  թշնամուն  մեր  հողից,  մեր  երկրից  ու  մեր  տնից  դուրս  վռնդեցին…»:
…Հիմա  այլևս  իմ  սիրտը  նմանվել  էր  մի  մեծ  քաղաքի,  դպրոց  ուներ,  հիվանդանոց  ուներ,  զորանոց  ուներ,  փողոց,  թաղ,  պողոտա  ուներ  և   դարձյալ  մի  աշխարհի  չափ  դատարկ  տեղ  ուներ…
Ինքս  ինձ  ասացի.  «Այլևս  բավական  է  ընտրություն  անել,  իմ  սիրտը  պատկանում  է  աշխարհի  բոլոր-բոլոր  լավ  մարդկանց՝  աշխարհի  այս  ծայրից  մինչև   մյուս  ծայրը…»:
Դուք  ինքներդ  տեսնում  եք՝  հիմա  միայն  մի  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ  անկյուն  է  դատարկ  մնացել  սրտիս  մեջ:  Գիտեք՝  այդ  տեղը  ում  համար  եմ  թողել,  այո,  ճիշտ  է,  բոլոր  վատ  մարդկանց,  միայն՝  մի  պայմանով,  որ  հրաժարվեն  վատ  լինելուց  և   վատ  արարքներ  կատարելուց.  երեխաներին  չնեղացնեն,  ծովը  չկեղտոտեն,  կենդանիներին  չսպանեն  և   ոչ  մեկի  նկատմամբ  բռնություն  չգործադրեն…
Վատ  մարդիկ  էլ,  եթե  լավանան,  իրավունք  ունեն,  չէ՞,  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տնակ  ունենալու.  ..չէ՞։
Կարծում  եմ՝  եթե  վատ  մարդիկ  բարիանան  ու  գան,  դարձյալ  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տեղ  կմնա…գուցե  անտառների  համար,  սարերի,  ձկների,  եղնիկների,  փղերի…և   շատ  ուրիշ  բաների  համար…
Իսկապես,  զարմանալի  է,  հայտնի  չէ՝  սա  սի՞րտ  է,  թե՞  ծով:  Այսքան  փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:
Դե  լավ,  դա  ինձ  չի  վերաբերում:
Երբ  մեծանամ,  գուցե  հասկանամ,  թե  ինչու  է  այդպես,  սակայն  հիմա,  մինչև   այն  պահը,  երբ  դեռ  սրտիս  մեջ  տեղ  կա,  պետք  է  այդ  տեղը  նվիրեմ  լավ  ու  բարի  մարդկանց։
Սիրտը  հենց  դրա  համար  է,  ճիշտ  չէ՞։

Posted in MSKH, Նախագիծ, Uncategorized

Մակբայ

Յուրաքանչյուր շարքում գտի՛ր մակբայը։
1. արագորեն, դեպի, փայտե, անշուշտ
2. վաղը, մասին, լիովին, անշուշտ
3. եթե, որտեղ, ամենուր
4. մյուս, բոլոր, ուր, հապճեպ
5. երբ, բայց, նախօրոք, յուրաքանչյուր
6. միաձայն, ձայնավոր, հնչյուն, շառաչ
7. ինչ-ինչ, փոքր-ինչ, ինչ, որտեղ
8. սա, բոլոր, մասամբ, յուրաքանչյուր

Կազմի՛ր նախադասություններ՝ գործածելով տրված մակբայները։
Հերոսաբար, մասամբ, փոքր-ինչ, ամենուրեք, լիովին։

Նա հերոսաբար կռվեց այդ մարտում։

Հին եկեղեցուց մասամբ զարդանաշխեր են պահպանվել։

Նա խնդրեց ընկերուհուն փոքր-ինչ կամաց խոսել։

Ամենուրեք այդ ծաղիկի անուշ բույրն էր տարածված։

Ես լիովին համաձայն եմ նրա ասածների հետ։

Ընդգծիր  երեք  տեղի մակբայ:

ա.  ամենուր, գլխովին, առայժմ, դեմառդեմդռնեդուռ, արագ-արագ
բ. հեռու, միանգամայն, կրկին, տեղից տեղ, վերուստ, հիմա
գ. միշտ, մեջտեղընդառաջ, փոխնիփոխ, թեթևակի, վեր
դ. տեղ-տեղ, զույգ-զույգ, դեսուդեն, շատ-շատ, ուշ, այլուր

. Ընդգծիր ժամանակի երեք մակբայ

ա. ավելի, ուշդեռ, ձեռաց, այլևս, գյուղեգյուղ
բ. վերջապես, ձեռքից ձեռք, օրեցօր, կամացուկ, այժմ, լիովին
գ. ի վերջո, հազիվհազ, մոտավորապես, դեռևս, մասնակիորեն, առմիշտ

Ընդգծիր ձևի երեք մակբայ

ա. դանդաղփոքրիշատե, հավետ, հանկարծ, ուշիուշով, ամենուրեք
բ.  հետզհետեիսպառ, նախ, մեկ-մեկ, դեմ հանդիման, հազիվ

Ընդգծիր չափի երեք մակբայ:

ա. օրավուր, ամենևինհազիվ, դեմուդեմ, հապճեպ, ընդամենը
բ. սրտանց, կրկին, ընդմիշտ, դարձյալգրեթե, վար

Posted in MSKH, Հասարակագիտություն, Uncategorized

Ընտանիք,ազգ,մշակույթ

  • Բացատրեք ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ։

Ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ կարևոր է մարդու համար, քանի որ ընտանիքը մարդու կյանքի մի մասն է։ Ընտանիքը հասարակության մեջ կարևոր է նրանով, որ հասարակության մեջ գտնվող որոշ մարդկանց ամբողջություն կարող է լինել ընտանիք, այսինքն այդ ամբողջության մեջ կարող են մտնել մայր, հայր, քույր, եղբայր, տատիկ, պապիկ։

  • Ի՞նչ կազմ ունի ժամանակակից ընտանիքը։

Երիտասարդները նախընտրում են ապրել առանձին ծնողներից։ Եվ ժամանակակից ընտանիքները կազմված են լինում հետևյալ անդամներից ՝ հայրիկ, մայրիկ, երեխաներ։

  • Ի՞նչ է անհրաժեշտ ընտանիքի ամրության և կայունության համար։

Ընտանիքի ամրության և կայունության համար անրհաժեշտ է վստահություն, հարգանք, սեր և հանդուրժողականություն փոխհարաբերությունների մեջ։ Այսինքն, եթե մարդիկ միասին են եվ արդեն ստեղծել են ընտանիք, կարծում եմ՝ վստահությունը, հարգանքը և սերը միմյանց հանդեպ կարևոր են, եվ այդ ամենից էլ կարող է բխել առողջ հարաբերությունները, ընտանիքի ամրությունը, միասնականությունը և կայունությունը։

  • Որո՞նք են մեծ և փոքր ընտանիքների առավելությունները և թերությունները։

Ընտանիք, որտեղ անդամները հարգալից են միմյանց հանդեպ, վստահում են միմյանց և իրոք սիրում, կարծում եմ այդ ընտանիքը արդեն առավելություն է։ Մեծ ընտանիք ասելով հասկանում ենք ընտանիք, որը բաղկացած է մորից, հորից, քրոջից (քույրերից), եղբորից (եղբայրներից), տատիկից, պապիկից։ Փոքր ընտանիք ասելով կարող ենք հասկանալ ընտանիք, որը բաղկացած է մորից, հորից, եղբորից և քրոջից։ Ընտանիքում, կարծում եմ, թերություններ կարող են հանդիպել, անհաշտությունների, չհանդուրժողականության, անհարգանքի կամ կեղծ հարաբերությունների տեսքով։ Ընտանիքում միմյանց չսիրելուց և չհարգելուց կարող են բխել շատ պատճառահետևանքային խնդիրներ։ Կարող է լինել դավաճանություն, բաժանում։

  • Ձեր կարծիքով ի”նչն է նյութական արժեք, ինչը՝ հոգևոր։

Նյութական արժեքը, այն է ինչին դու կարողանում ես դիպչել, օգտագործել։ Օրինակ ՝ մեքենա, գումար, ոսկեղեն և ալյն։ Նյութական արժեքը ընտանիքում ունի իր դերը, այսինքն ունի կարևորություն։ Քանի որ այդ նյութական արժեքը ծնողները կարող են աշխատելով վաստակել, և պահել իրենց ընտանիքը։ Կամ գնել նյութական արժեքներ և օգտագործել։ Այսինքն կենցաղում ընտանիքին պետք են նյութական արժեքներ։ Իսկ հոգևոր արժեքը, այն է ինչ դու զգում ես։ Օրինակ ՝ տխրություն, դժբախտություն, ուրախություն, նպատակասլացություն նաև, խաղախություն և ալյն։ Հոգևոր արժեքներն նույնպես կարևոր են, և շատ են հանդիպում կենցաղում։ 

  • Ինչի հիման վրա կամ ինչ հատկանիշներով են միլիոնավոր մարդիկ իրենց համարում միևնույն ազգի ներկայացուցիչ։

Մարդիկ միմյանց կարող են համարել միևնույն ազգի ներակայացուցիչ, եթե օրինակ նրանք խոսում են նույն լեզվով, ունեն նույն մշակույթը, հնարավոր է նաև լինել տվյալ ազգին բնորոշ դիմագծեր։ Այլ ազգի ներկայացուցիչներ տարբերվում են հայերից նրանով, որ այնտեղի մտածելակերպը ալյ է, նրանք այլ օրենքներով և կանոներով են շարժվում։ Այսինքն նրանք այդ հատկանիշներով կարող են տարբերվել հայերից։ Այսինքն մենք կարող ենք այդ հատկանիշներով նրանց տարբերել։

  • Ի՞նչ նկատի ունի մարդը, երբ ասում է, որ ինքը հայ է, հույն կամ ճապոնացի։

Երբ մարդ ասում է, որ հայ է, ճապոնացի կամ ալյ երկրացի նա նկատի ունի, որ այդ լեզվով է խոսում, միգուցե այնտեղ է ծնվել, այնտեղ է ապրում և ալյն։ Մարդ նաև նկատի ունի, որ իր երկրում որտեղ նա ապրում է օրինակ ՝ կրում են շարֆեր, այսինքն իրենց մազերը չպետք է երևան, կամ որ շատ խիստ է իրենց երկրում և չի կարելի կանգնել խոտերի վրա, քանի որ դրա համար կարող ես տուգանվել և ալյն։ Այսինքն տարբեր երկրներ կարող են ունենալ իրենց տարբերող հատկանիշ, այսինքն որով կարող ենք տարբերել այդ երկիրը մյուս երկրներից։

Posted in MSKH, Հասարակագիտություն, Նախագիծ, Uncategorized

Համակցություն հակամարտություն և համագործակցություն

  • Որո՞նք են կոնֆլիկտի պատճառները

Կարծում եմ կոնֆլիկտի պատճառ կարող են հանդիսանալ, երբ մարդիկ միմյանց որևէ թեմայի շուրջ միմյանց չեն հասկանում, կամ ուղակի միմյանց հետ շփումը չի ստացվում և սկսվում է կոնֆլիկտ նրանց միջև։

  • Ինչպե՞ս եք Ձեզ դրսևորում կոնֆլիկտային իրավիճակներում

Ես իմ տեսակետը, կարիծքն եմ փորձում ասել, և եթե կոնֆլիկտը շարունակվում է դեռ ավելի չպարզաբանված, կամ անհասկանալի բաներ են լինում փորձում եմ շտկել դրանք, խոսել նաև այդ անհասկանալի բաների մասին և կոնֆլիկտը չշարունակել։ 

  • Ինչպիսի”ն կլիներ ներ հասարակությունը, եթե կոնֆլիկտներ չլինեին

Կարծում եմ հասարակությունը առանց կոնֆլիկտի չէր լինի։ Քանի որ հնարավոր է լիներ, մի փոքր բան և դրանից արդեն ստեղծվեր կոնֆլիկտ, որովհետև մարդիկ միգուցե իրար չկասկանային և կամ համակարծիք չլինեին։ Այսինքն ինչ որ բանից մեկե հնարավոր է, որ կոնֆլիկտը ստեղծվեր։ 

  • Մարդկային բնավորության ո՞ր գծերն են նպաստում կոնֆլիկտների առաջացմանը

Բնավորության տարբեր գծերից էլ, կարող են առաջանալ կոնֆլիկտներ։

  • Որո՞նք են համագործակցության առավելությունները

Համագործակցության շնորհիվ անծանոթ մարդիկ կարող են ծանոթանալ, շփվել, փորձել ճանաչել միմյանց։ Համագործակցությունը լավ առիթ է, նոր ընկերներ և ծանոթներ ձեռք բերելու համար։ Նաև լավ առիթ է, որպեսզի դու ծանոթանաս այլ մարդու տեսակետին, որոշմանը, կարծիքին։ 

  • Կարելի՞ է ասել, որ չհամագործակցող մարդը վատ մարդ է

Իմ կարծիքով ոչ, չի կարելի ասել, որ չհամագործակցող մարդը վատ մարդ է։ Չեմ կարծում, որ մարդու լավը կամ վատը լինելը, որոշվում է համագործակցությամբ։ Մարդը կարող է չհամագործակցել, բայց լինել շփվող և իր տեսակով հաճելի և լավ մարդ։ 

  • Արդյո՞ք ճիշտ է մարդուն ստիպել, որ համագործակցի

Ինձ համար ճիշտ չէ, մարդուն ստիպել, որ համագործակցի։ Քանի որ կարծում եմ եթե մարդ ցանկանա, նրան դուր գա նա կհամագործակցի։ Ստիպելով, չեմ կարծում, որ հետաքրքիր կանցնի համագործակցությունը։

  • Արդյո՞ք միշտ ճիշտ է համագործակցելը

Միշտ համագործակցելը կարծում եմ, ամեն մարդ ինքն է, որոշում իր համար ճիշտ է թե ոչ։ Ինձ համար համգործակցությունը պետք է լինի հետաքրքիր, շրջապատված մարդկանցով, ովքեր ցանկանում են շփվել, հասնել որևէ արդյունքի այդ համագործակցության մեջ։

  • Մեկնաբանեք «Մեկ փչացած խնձորը կարող է փչացնել մեկ ամբողջ դույլ խնձոր»։ Արդյո՞ք այն կապ ունի համագործակցության հետ։

Կարծում եմ, այս արտահայտությունը նշանակում է, որ մեկ փչացած խնձորը կարող է իր պես բոլորին փչացնել, այսինքն դարձնել իր պես և փչացնել ամբողջ խնձորների համը։ Համագործակցության հետ այնքանով կապ ունի, որ համագործակցության ժամանակ էլ մեկ սխալ քայլ, կամ մարդ հնարավոր է, որ կարողանա փչացնել ամբողջ համագործակցությունը։

Posted in MSKH, Երկրաչափություն, Uncategorized

Դաս 9.

1) AB-ն և AC-ն շրջանագծի լարեր են։ <BAC=700, AB=1200: Գտեք AC աղեղի աստիճանային չափը։

360-(120+140)=100

2) Շրջանագծում տարված են AB տրամագիծը և AC լարը։ Գտեք BAC անկյունը, եթե կիսաշրջանագծը C կետով տրոհվում է AC և CB աղեղների, որոնց աստիճանային չափերը հարաբերում են, ինչպես 7:2:

7+2=9

180:9=20

20 . 7=140

20 . 2=40

40/2=20

3) AB-ն շրջանագծի տրամագիծ է։ Շրջանագծի վրա վերցված է C կետն այնպես, որ BC լարը հավասար է շրջանագծի շառավիղին։ Գտեք ABC եռանկյան անկյունները։

<C=90, որովհետև AB/2=180/2

<B=180/3=60

<A=90-60=30

4) Շրջանից դուրս վերցված կետից այդ շրջանագծին տարված են երկու հատող, որոնց կազմած անկյունը 320 է։ Շրջանագծի՝ այդ անկյան կեղմերի միջև առնված աղեղներից մեծը հավասար է 1000: Գտեք փոքր աղեղը։

UBC=100

UDE=?

<BEC=100/2=50

<BEA=180-50=130

130+32=162

180-162=18

UDE=18 . 2=36

5) Գտեք շրջանից դուրս վերցված կետից այդ շրջանագծին տարված երկու հատողներով կազմված սուր անկյունը, եթե շրջանագծի՝ հատողների միջև առնված աղեղները հավասար են 1400 և 520։

Posted in MSKH, Էկոլոգիա, Uncategorized

Արևելյան Ասիա

  1. Ի՞նչ առանձնահատկություններ ունի Արևելյան Ասիա տարածաշրջանը:

Արևելյան Ասիան Ասիա աշխարհամասի ընդարձակ տարածաշրջանն է, որը տարածված է հյուսիսում ՝ Ռուսաստանի, Կենտրոնական, Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայի միջև։ Տարածքը մոտ 12մլն կմ2 է, որը կազմում է Ասիայի ամբողջ տարածքի ավելի քան 1/4-ը։ Արևելյան Ասիայում նաև ցունամիներ և պայթյուններ են լինում, իսկ հաճախ երկրաշարժեր են լինում։

2. Ի՞նչ դեր ունի Արևելյան Ասիան համաշխարհային տնտեսությունում:

Հանքային հանածոների հետախուզված պաշարներով Արևելյան Ասիան աշխարհի առավել հարուստ տարածաշրջաններից է։ Առանձնապես մեծ են քարածխի, նավթի, երկաթի, մանգանի, անագի, ալյումինի, կապարի, ցինկի, ուրանի պաշարները։ Այստեղ են գտնվում տարածքներով խոշոր, բնակչությամբ շատ երկրները։

3. Որո՞նք են Արևելյան Ասիայի երկրների տնտեսության մասնագիտացված ճյուղերը:

Արևելյան Ասիայի երկների տնտեսության մասնագիտացված ճյուղերն են ՝ ածխի հանույթը, սև մետաղաձուլությունը, մեքենաշինության որոշ արտադրատեսակները, տեքստիլ արդյունաբերությունը, ձկնորսությունը։

4. Քարտեզի վրա նշել Արևելյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Posted in English 12, MSKH, Uncategorized

English test

Build-Built, built

Break-broke, broken

Wear-wore, worn

Cut-cut, cut

Speak-spoke, spoken

Understand-understood, understand

Write-wrote, written

Do-did, done

Practice-practiced, practiced

Become-became, become

Fill the gaps with the correct tenses

  1. Bewley’s (be) is an old Irish tea house chain.
  2. The history of the famous Bewley’s Oriental Cafés (begin) began in 1835 when Charles Bewley (import) imported over 2000 chests of tea directly from the Chinese province of Canton to Dublin.
  3. It (not / look) does not look  like a great deal today, but back then it (be) was a coup: no man before (dare) had dared  to import tea directly into Ireland.
  4. Bewley’s initiative (put) put an end to the East India Trading Company’s tea monopoly which before 1835 (force) forced the Irish to import their tea from London.
  5. Samuel Bewley’s son Joshua also (become) became a tea merchant.
  6. Like his father, he (import) imported  tea into Ireland.
  7. The Irish (like) liked  the idea of not having to import old tea from London.
  8. A tea expert (notice) noticed that even the poorest Irish people (buy) bought only the finest tea.
  9. By the end of the 19th century a tea culture (develop) had developed in Ireland.
  10. In 1894, Joshua’s son Ernest Bewley (want) wanted to stimulate the market for a product that (be) had been rather unknown that far: coffee.
  11. In the back of his shop in Dublin’s George’s Street, he (begin) began to run coffee making demonstrations.
  12. His wife (bake) baked scones to go with the coffee, and the couple soon (find out) found out that their idea (be) was extremely popular among customers.
  13. That (mark) marked the beginning of the first Bewley’s Oriental Café.
  14. In Dublin’s Grafton Street, Ernest Bewley (open) opened another Bewley’s Oriental Café in 1927, on which he (spend) had spent nearly 60,000 Pound.
  15. Still now the interior furnishings and wonderful stain glass (provide) provide a very special oriental flair.
  16. During World War II, Bewley’s (must restrict) had to restrict the supply of tea to an ounce per head, and many customers (switch) switched  to coffee.
  17. Today, Bewley’s (be) is Ireland’s leading supplier of quality coffees and teas.
  18. It (create) has created a catering service for larger customers such as Trinity College and it (open) has opened cafés in book stores and Dublin Airport.
  19. Bewley’s Clipper Gold Tea and Espresso Prima (win) have won Gold Awards in the London Great Taste Awards.

Choose from the following prepositions at, by, for, from, in, on, with and complete the sentences.

  1. Where do you come from    ?
  2. My cousin lives   in   Norway.
  3. They are walking on   the bridge.
  4. I don’t like flying, so I went to Paris by   bus.
  5. You can stay    with  me tonight.
  6. My birthday is  on   29th February.
  7. I’ll see you at   Christmas.
  8. Put the books on the table, please.
  9. I haven’t seen you  for   ages.
  10. I like this house   by   the river.

Use the verbs in brackets to complete the sentences. Use the correct tense.
1. When I  (look) looked or was looking out of the window, I  (see) saw John.
2. Have you ever  (play) played the piano since you left school?
3. I  (not see) didn’t seen him for two days.
4. When he  (try) was trying to open the door, he  (drop) dropped his key.
5. They  (live) lived in this house since 1987.
6. My father  (wash) washed his car while my mother and I  (prepare) were preparing dinner.
7. Did you  (meet) met her yesterday?
8. Mary  (be) has been in London for three days.
9. The headmaster  (enter) entered the classroom when they  (write) were writing their exams.
10. He  (buy) bought a new car last week.
11. I think that they  (arrive) will arrive tomorrow morning.
12. Last Wednesday they  (play) played chess after they  (do) had done their homework.

Choose the correct pronouns to complete the sentences.

1. The old woman lived alone, with —- to look after —-.

A) someone / her
B) anyone / herself
C) everyone / she
D) no one / her
E) anyone / she’s
2. —- two rings here on my little finger belonged to —- grandmother.

A) These / my
B) That / mine
C) Those / me
D) The / myself
E) This / my
3. When the little boy grabbed the lizard, —- tail broke off in —- hand.

A) it’s / his
B) it / him
C) its / his
D) it / one’s
E) its / he’s

4. A baby learns the meaning of words as —- are spoken by others and later uses —- in sentences.

A) their / they
B) they / them
C) they / themselves
D) it / them
E) they / it
5. Some of these clothes are —-, and the rest of —- belong to Zack.

A) yours / it
B) my / them
C) hers / their
D) me / they
E) mine / them

6. As for —-, I prefer to let people make up —- minds.

A) myself / each other’s
B) I / his own
C) mine / one another’s
D) me / their own
E) my / theirs
7. The solicitor wrote a letter to Ann and —- in which he asked us if we could settle the matter between —-.

A) I / us
B) me / us
C) myself / ours
D) mine / our
E) me / we
8. As —- cuts it as well as he does, I always have my hair cut at Johnson’s.

A) anyone
B) someone else’s
C) no one else
D) everyone
E) nobody’s
9. They decided to buy the house because —- location would allow —- to get to work very easily.

A) theirs / them
B) it / themselves
C) its / them
D) they / us
E) its / their
10. Our dog is of a very good breed as —- is the offspring of two very champion dogs and inherited —- features.

A) this / its
B) he / them
C) she / theirs
D) that / his
E) it / their

 Complete the following exercise with adjective or adverb form of the words.

1. That pitbull looks angry. (angry)

2. She spoke quietly. (quiet)

3. Erica listened to her mother carefully. (careful)

4. Mary makes careless mistakes. (careless)

5. Children grow quickly. (quick)

6. He is very happy today. (happy)

7. It’s raining heavily. (heavy)

8. Morgan was seriously hurt in a car accident. (serious)

9. His situation was very serious. (serious)

Posted in Uncategorized

Մարսողական համակարգ

Մարսողական համակարգ (լատ.՝ Systema digestorium)` օրգանների համակարգ, որի դերն է ընդունած սննդանյութերը ենթարկել մեխանիկական և քիմիական մշակման, այնուհետև մշակված նյութերը՝ ներծծման, իսկ չմարսվածները՝ արտաթորել որպես կղանք։ Ավելի բարձր կազմակերպված կենդանիների ու մարդու մարսողական խողովակները (Canalis digestorius) տարբերակվում են ավելի բարդ ձևերով՝ կախված նրա զանազան բաժինների մասնագիտացումից։ Մարսողական խողովակի ամբողջ երկարությամբ նկատվում են կառուցվածքի բազմաթիվ հաջորդումներ։

Մարդու մարսողական խողովակն ունի մոտ 8-10 մ երկարություն և ստորաբաժանվում է հետևյալ բաժինների՝ բերանի խոռոչըմպանկերակրափողստամոքսբարակ աղիք (նրբաղի) և հաստ աղիք։ Վերին երեք բաժինները, որոնք տեղավորված են գլխիվզի և կրծքի շրջաններում, պահպանում են համեմատաբար ուղիղ դիրք։ Ըմպանում մարսողական խողովակը խաչաձևվում է շնչառական ուղիների հետ. ըմպանի վերին մասը բացառապես շնչառական է և առջևից խոանների միջոցով հաղորդակցվում է քթի խոռոչի հետ, իսկ կողքերից եվստախյան փողերի միջոցով՝ միջին ականջի խոռոչի հետ. ըմպանի ստորին մասում առջևից բացվում է կոկորդը։

Մարսողական խողովակը, անցնելով ստոծանու միջով, լայնանում է և կազմում ստամոքսը, որին հաջորդող նրբաղին իր հերթին բաղկացած է երեք բաժնից՝տասներկումատնյա աղիաղիճ աղի և զստաղի։ Հաստ աղիքի կազմության մեջ մտնում են կույր աղին իր որդանման ելունվերելովմիջաձիգվայրէջ և սիգմայաձև աղիները և, վերջապես, ուղիղ աղին։ Մարսողական խողովակի նշված 10 բաժիններն ըստ իրենց ծագման սաղմնային խողովակի երեք մասերից (առաջնային, միջին կամ հետին) որևէ մեկի ածանցյալներն են։

Մարսողական խողովակի պատերը, բացի բերանի խոռոչից և ուղիղ աղիքի վերջնահատվածից, կազմված են 4 թաղանթից՝ լորձաթաղանթենթալորձային հենքմկանային թաղանթ և, արտաքին դասավորությամբ՝ շճային թաղանթ։ Կախված մարսողության խողովակի համապատասխան բաժնի առանձնահատկություններից՝ վերը նշված շերտերի զարգացվածությունը տարբեր կերպ է դրսևորված։