Ֆիզիկական և քիմիական երևույթներ
Բնության մեջ կատարվող փոփոխությունները, կոչվում են բնական երևույթներ։ Երևույթները լինում են ֆիզիկական և քիմիական։
Ֆիզիկական երևույթների դեպքում ձևը, չափերը, ագրեգատային վիճակը փոխվում է, բայց նոր նյութ չի ստացվում։
Քիմիական երևույթի, քիմիական փոխարկման, քիմիական ռեակցիաների դեպքում առաջանում են նոր նյութեր, նոր ֆիզիկական, քիմիական և ֆիզիոլոգիական հատկություններով։
Քիմիական ռեակցիաների տեսակները
Քիմիական ռեակցիաները լինում են 4 տեսակի` միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման։ Միացման են կոչվում այն ռեակցիաները, որոնց ժամանակ երկու կամ ավելի նյութեր միանում են իրար և առաջանում է մեկ բարդ նյութ։ Քայքայման են կոչվում այն ռեակցիաները, որոնց ժամանակ մեկ բարդ նյութը քայքայվում է և առաջանում է երկու կամ մի քանի պարզ նյութեր։ Տեղակալման ռեակցիաներն տեղի են պարզ և բարդ նյութերի միջև, որոնց ժամանակ պարզ նյութի ատոմները տեղակալվում են կամ դուրս են մղում բարդ նյութի ատոմներից մեկին։ Ռեակցիայի հետևանքով առաջանում է նոր պարզ և բարդ նյութ։ Փոխանակման ռեակցիաները տեղի են ունենում երկու բարդ նյութերի միջև, որոնք փոխանակվում են իրենց բաղադրիչ մասերով։
Միացման ռեակցիայի օրինակ ՝ Երկաթի սուլֆիդի առաջացումը․ Երկաթ + ծծումբ → երկաթի սուլֆիդ․ Fe+S→FeS։
Քայքայման ռեակցիայի օրինակ ՝ Մեկ բարդ նյութից՝ պղնձի (II) հիդրոքսիդի քայքայումից առաջանում են երկու բարդ նյութ՝ պղնձի (II) օքսիդ և ջուր․ Cu(OH)2=CuO+H2O։
Տեղակալման ռեակցիայի օրինակ ՝ Պարզ նյութ՝ ցինկի և բարդ նյութ աղաթթվի փոխազդեցությունից առաջանում են նոր պարզ նյութ՝ ջրածին և բարդ նյութ՝ ցինկի քլորիդ․ Zn+2HCl=H2+ZnCl2։
Փոխանակման ռեակցիայի օրինակ ՝
Քիմիական հատկանիշները
Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներն են ՝ ջերմության անջատումը և կլանում, գույնի փոփոխությունը, հոտի և համի առաջացում կամ անհետացում, գազի անջատում կամ կլանում, նստվածքի առաջացում կամ անհետացում։
Քիմիական կապի տեսակները
Կա քիմիական կապի 4 տեսակ ՝ Կովալենտ կապ(բևեռային, ոչ բևեռային), Իոնային կապ, Մետաղական կապ, Ջրածնային կապ։
Կովալենտ բևեռային է կոչվում, այն կապը, որն առաջանում է տարբեր ոչ մետաղների ատոմների միջև ընդհանուր էլեկտրոնային զույգի միջոցով: Օրինակ ՝ HCl, H2O, NH3, CH4։
Կովալենտ ոչ բևեռային է կոչվում, այն կապը, որը առաջանում է միևնույն ոչ մետաղների ատոմների միջև ընդանուր էլեկտրոնային զույգերի միջոցով։ Օրինակ ՝ H2, O2, N2։
Իոնային է կոչվում, այն կապը, որը առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև տարբեր լիցքավորված իոնների միջոցով։ Օրինակ ՝ NaCl, K2S։
Սեդա Ենգիբարյանի բլոգ 