Posted in Uncategorized

Նախագիծ <>

Կատարման ընթացքը․ հիշել v=1լ=0,001մ^3

  1. Որոշում ենք հեղուկի և տարայի զանգվածը միասին նշանակում ենք m2 արտահյտում ենք կիլոգրամով։
  2. Որոշում ենք միայն տարայի զանգվածը նշանակում ենք m1 արտահյտում ենք կիլոգրամով։
  3. Որոշում ենք հեզուկի զանգվածը նաշանակում ենք m=m2-m1
  4. Որոշել տվյալ հեղուկի զանգվածը հետեվյալ հետվյալ բանձևով
  5. Ստացված թիվը համեմատում ենք հեղուկների կտության աղյուսկում տվյալ հեղուկի խտության հետ։
  6. եթե թիվը համնկնում է այդ թվի հետ կամ մոտ է այդ թվին նշանակում է այդ հեղուկը մաքուր է։
Posted in English 12, Uncategorized

English

Miranda’s Journey. Once upon a time tliere was a duck who lived in
Africa. She was an English duck and her name was
Miranda.1
Her one wish was to come to England and play with
the girls and boys who lived there. So she said good-bye
to all her friends: to the lions and tigers and monkeys but
not to the crocodiles. She hated crocodiles. She felt sad to
leave her friends, but she flew away bravely. For miles 2
there was nothing but forest; then she saw the sea.
Then she came to Italy. She could see children at the
sea-side, they were playing with the sand. The mothers and
fathers were sitting and doing nothing at all, and Miranda
thought it was so silly. Then she came to some mountains
1 Miranda [m rram daj— Мирандa For m iles ~* На протяжении многих миль
8
and had to fly high to get over them. The air grew colder
and colder; snow began to fall. She heard the sound o!
singing. It was coming nearer and nearer and Miranda
recognized a popular French song.
Out of the mist flew a whole flock of French swallows,
it was flying south to Italy. As they passed they ah
dipped their wings in s a lu te .1 And M iranda dipped hers.
She was getting very tired and hungry. The snow fell
faster and faster. She couldn’t see a yard 2 in front of her
and flew on blinded by the snow, frozen with the cold.
And all the time she thought of summer days on English
ponds and of the children she was going to meet and play
with. Her beak was always pointing towards London. She
flew on for hours like this. The wind and the snow suddenly ceased. Above her she could see the stars, and
below the bright lights of a big town. It was London.
She flew down and landed on a pond near an*lnn.
There was a little island in the middle of the pond, wilii
an empty nest on it, just as i f 3 it was made for her. She
was pleased. She ate some pond grass and got in the nesl
and was just going to sleep when she heard someone
shouting, “Miranda Duck! Miranda Duck!”
“Неге I am!” she said, and jum ping out of the nest
she swam to the bank of the pond, and there was a messenger boy. “Telegram for you,” said the boy, “sign here,
please!” Miranda signed. Then /with the telegram in her
beak she swam back to her nest.
Oh! she was happy. She opened it. It was from the
girls and boys in Africa, and in it was written:
Miranda, Miranda, Miranda Duck,
Here is a m essage to wish you good luck;
From the children of Africa, oh Ducky dear, do
Look after yourself, 4 we’re thinking of you. V
The lights went out at the inn across the road. She
could hear the people saying good night to each other.
Then all was quiet. She put the telegram under one wing
and her head under the other, and went to sleep.

B lackie1 and the Milkman’s Horse.
Once upon a time there was a horse whose name
was Reginald. When he was out delivering the m ilk 2
he used to meet his friend Blackie, who was a little black
dog.
Now Reggie 3 didn’t want to be a milkman’s horse; he
wanted to be a racehorse and win the Derby. And Blackie
who had rather short legs, wanted to run very fast like a
greyhound.
One afternoon they were sitting in Reggie’s stable
playing snakes and la d d e rs4 when Blackie had an idea.
“Why not eat coal?” he said. “Trains eat coal and they
run fast.” And they decided to try.
So they went down to the coal cellar and were just
going to take some coal when the landlady came
along.
“What! Stealing my coal!” she said, and she picked up
a piece of coal and threw it at them. They ran away.
Faster than ever in their lives.
1 Blackie [‘blaeki] — Блэки
2 was out delivering the milk — развозил молоко
3 Reggie [‘ red3 1 ] — Реджи (уменьшительное от Реджинальд)
4 playing snakes and ladders — играя в «змей и лестницы» («Вверх
и вниз» — игра для самых маленьких.)
to
Just then the Mayor was looking out of the window.
His name was William.
“Upon my word,” 1 he said, “that horse can run fast.
. I ’ll b e t 2 he could win the Derby.”
“And look at that dog; a greyhound it is! I’ll give
them each a medal.”
And he did.

Posted in русский, Uncategorized

Русский.Солнце, старик и девушка

9-13 марта

  1. Прочитайте текст, обсудите его.
    Опишите героев.

Дни горели белым огнем. Земля была горячая, деревья тоже были горячие.
Сухая трава шуршала под ногами. Только вечерами наступала  прохлада.  И
тогда  на  берег  стремительной  реки Катуни выходил древний старик, садился
всегда на одно место — у коряги — и смотрел на солнце. Солнце садилось  за
горы.  Вечером  оно  было  огромное,  красное. Старик сидел неподвижно. Руки
лежали на коленях —  коричневые,  сухие,  в  ужасных  морщинах.  Лицо  тоже
морщинистое,  глаза  влажные,  тусклые. Шея тонкая, голова маленькая, седая.
Под синей ситцевой рубахой торчат острые лопатки.

Однажды старик, когда он сидел так, услышал сзади себя голос:
— Здравствуйте, дедушка!
Старик кивнул головой.
С ним рядом села девушка с плоским чемоданчиком в руках.
— Отдыхаете?
Старик опять кивнул головой. Сказал;
— Отдыхаю.
На девушку не посмотрел.
— Можно, я вас буду писать? — спросила девушка.
— Как это? — не понял старик.
— Рисовать вас.
Старик некоторое время молчал, смотрел на солнце,  моргал  красноватыми
веками без ресниц.
— Я ж некрасивый теперь, — сказал он.
—  Почему?  —  Девушка  несколько  растерялась.  — Нет, вы красивый,
дедушка.
— Вдобавок хворый.
Девушка долго смотрела на старика. Потом погладила мягкой ладошкой  его
сухую, коричневую руку и сказала:
— Вы очень красивый, дедушка. Правда.
Старик слабо усмехнулся:
— Рисуй, раз такое дело.
Девушка раскрыла свой чемодан.
Старик покашлял в ладонь:
— Городская, наверно? — спросил он.
— Городская.
— Платют, видно, за это?
— Когда как, вообще-то, Хорошо сделаю, заплатят.
— Надо стараться.
— Я стараюсь.
Замолчали.
Старик все смотрел на солнце.
Девушка рисовала, всматриваясь в лицо старика сбоку.
— Вы здешний, дедушка?
— Здешный.
— И родились здесь?
— Здесь, здесь.
— Вам сколько сейчас?
— Годков-то? Восемьдесят.
— Ого!
— Много, — согласился старик и опять слабо усмехнулся. — А тебе?
— Двадцать пять.
Опять помолчали.
— Солнце-то какое! — негромко воскликнул старик.
— Какое? — не поняла девушка.
— Большое.
— А-а… Да. Вообще красиво здесь.
— А вода вона, вишь, какая… У того берега-то…
— Да, да.
— Ровно крови подбавили.
— Да. — Девушка посмотрела на тот берег. — Да.
Солнце  коснулось  вершин  Алтая и стало медленно погружаться в далекий
синий мир. И чем глубже оно уходило, тем отчетливее рисовались горы. Они как
будто придвинулись. А в долине —  между  рекой  и  горами  —  тихо  угасал
красноватый  сумрак.  И  надвигалась  от  гор  задумчивая мягкая тень. Потом
солнце совсем скрылось за острым хребтом Бубурхана, и тотчас оттуда  вылетел
в  зеленоватое небо стремительный веер ярко-рыжих лучей. Он держался недолго
— тоже тихо угас. А в небе в той стороне пошла полыхать заря.
— Ушло солнышко, — вздохнул старик.
Девушка сложила листы в ящик.
Некоторое время сидели просто так —  слушали,  как  лопочут  у  берега
маленькие торопливые волны.
В долине большими клочьями пополз туман.
В  лесочке,  неподалеку,  робко  вскрикнула  какая-то  ночная птица. Ей
громко откликнулись с берега, с той стороны.
— Хорошо, — сказал негромко старик.
А девушка думала о том, как она вернется скоро в далекий  милый  город,
привезет  много  рисунков.  Будет  портрет  и  этого  старика.  А  ее  друг,
талантливый,  настоящий  художник,  непременно   будет   сердиться:   «Опять
морщины!.. А для чего? Всем известно, что в Сибири суровый климат и люди там
много работают. А что дальше? Что?..»
Девушка  знала, что она не бог весть как даровита. Но ведь думает она о
том, какую трудную жизнь прожил этот старик. Вон у него какие руки…  Опять
морщины! «Надо работать, работать, работать…»
— Вы завтра придете сюда, дедушка? — спросила она старика.
— Приду, — откликнулся тот.
Девушка поднялась и пошла в деревню.
Старик посидел еще немного и тоже пошел.
Он  пришел  домой,  сел  в своем уголочке, возле печки, и тихо сидел —
ждал, когда придет с работы сын и сядут ужинать.
Сын приходил всегда усталый, всем  недовольный.  Невестка  тоже  всегда
чем-то  была недовольна. Внуки выросли и уехали в город. Без них в доме было
тоскливо. Садились ужинать.
Старику крошили в  молоко  хлеб,  он  хлебал,  сидя  с  краешку  стола.
Осторожно звякал ложкой о тарелку — старался не шуметь. Молчали.
Потом укладывались спать.
Старик  лез на печку, а сын с невесткой уходили в горницу. Молчали. А о
чем говорить? Все слова давно сказаны,
На другой вечер старик и девушка опять  сидели  на  берегу,  у  коряги.
Девушка торопливо рисовала, а старик смотрел на солнце и рассказывал:
—  Жили мы всегда справно, грех жаловаться. Я плотничал, работы всегда
хватало. И сыны у меня все плотники. Побило их на войне  много  —  четырех.
Два  осталось.  Ну  вот  с одним-то я теперь и живу, со Степаном. А Ванька в
городе живет, в Бийске. Прорабом  на  новостройке.  Пишет;  ничего,  справно
живут.  Приезжали сюда, гостили. Внуков у меня много, любют меня. По городам
все теперь…
Девушка рисовала руки старика, торопилась, нервничала, часто стирала.
— Трудно было жить? — невпопад спрашивала она.
— Чего ж трудно? — удивлялся старик. — Я ж тебе рассказываю:  хорошо
жили.
— Сыновей жалко?
—  А  как  же? — опять удивлялся старик. — Четырех таких положить —
шутка нешто?
Девушка не понимала: то ли ей жаль старика, то ли она  больше  удивлена
его странным спокойствием и умиротворенностью.
А солнце опять садилось за горы. Опять тихо горела заря.
— Ненастье завтра будет, — сказал старик.
Девушка посмотрела на ясное небо:
— Почему?
— Ломает меня всего.
— А небо совсем чистое.
Старик промолчал.
— Вы придете завтра, дедушка?
— Не знаю, — не сразу откликнулся старик. — Ломает чего-то всего,
— Дедушка, как у вас называется вот такой камень? — Девушка вынула из
кармана жакета белый, с золотистым отливом камешек.
— Какой? — спросил старик, продолжая смотреть на горы.
Девушка  протянула  ему  камень.  Старик,  не  поворачиваясь, подставил
ладонь.
— Такой? — спросил он, мельком глянув на камешек, и  повертел  его  в
сухих,  скрюченных  пальцах.  — Кремешок это. Это в войну, когда серянок не
было, огонь из него добывали.
Девушку поразила странная догадка: ей показалось,  что  старик  слепой.
Она  не нашлась сразу, о чем говорить, молчала, смотрела сбоку на старика. А
он смотрел туда, где село солнце. Спокойно, задумчиво смотрел.
— На… камешек-то, -сказал он и протянул девушке камень. —  Они  еще
не  такие  бывают.  Бывают:  весь  белый, аж просвечивает, а снутри какие-то
пятнушки. А бывают: яичко и яичко — не отличишь. Бывают: на  сорочье  яичко
похож — с крапинками по бокам, а бывают, как у скворцов, — синенькие, тоже
с рябинкой с такой.
Девушка  все  смотрела на старика. Не решалась спросить: правда ли, что
он слепой.
— Вы где живете, дедушка?
— А тут не шибко далеко.  Это  Ивана  Колокольникова  дом,  —  старик
показал  дом на берегу, — дальше — Бедаревы, потом — Волокитины, потом —
Зиновьевы, а там уж, в переулочке, — наш. Заходи, если чего надо.  Внуки-то
были, дак у нас шибко весело было.
— Спасибо.
— Я пошел. Ломает меня.
Старик поднялся и пошел тропинкой в гору.
Девушка  смотрела  вслед ему до тех пор, пока он не свернул в переулок.
Ни разу старик не споткнулся, ни разу не замешкался. Шел медленно и  смотрел
под ноги. «Нет, не слепой, — поняла девушка. — Просто слабое зрение».
На другой день старик не пришел на берег. Девушка сидела одна, думала о
старике,  Что-то  было  в  его  жизни,  такой простой, такой обычной, что-то
непростое, что-то большое, значительное. «Солнце — оно тоже просто встает и
просто заходит, -думала девушка. -А разве  это  просто!»  И  она  пристально
посмотрела на свои рисунки. Ей было грустно.
Не пришел старик и на третий день и на четвертый.
Девушка пошла искать его дом.
Нашла.
В  ограде  большого  пятистенного дома под железной крышей, в углу, под
навесом, рослый мужик лет пятидесяти обстругивал на верстаке сосновую доску.
— Здравствуйте, — сказала девушка.
Мужик выпрямился, посмотрел  на  девушку,  провел  большим  пальцем  по
вспотевшему лбу, кивнул:
— Здорово.
— Скажите, пожалуйста, здесь живет дедушка…
Мужик внимательно и как-то странно посмотрел на девушку. Та замолчала.
— Жил, — сказал мужик. — Вот домовину ему делаю.
Девушка приоткрыла рот:
— Он умер, да?
—  Помер. — Мужик опять склонился к доске, шаркнул пару раз рубанком,
потом посмотрел на девушку. — А тебе чего надо было?
— Так… я рисовала его,
— А-а. — Мужик резко зашаркал рубанком.
— Скажите, он слепой был? — спросила девушка после долгого молчания.
— Слепой.
— И давно?
— Лет десять уж. А что?
— Так…
Девушка пошла из ограды,
На улице прислонилась к плетню и заплакала. Ей было  жалко  дедушку.  И
жалко  было,  что  она  никак не сумела рассказать о нем. Но она чувствовала
сейчас какой-то более глубокий смысл и тайну человеческой жизни и подвига и,
сама об этом не догадываясь, становилась намного взрослей.

Posted in MSKH, Էկոլոգիա, Uncategorized

Աշխարհագրություն

Աշխատանքի ընթացքում  ուսումնասիրել  և սովորել մետաղաձուլություն և մեքենաշինություն թեման : Այնուհետև ինքնուրույն կատարել հետևյալ նախագիծը։

Նպատակը- Աշխատանքը հնարավորոթյուն է տալիս սովորողների մոտ ձևավորել ստեղծագործական մոտեցում,  և հետազոտություն կատարելու ունակություն։

  • Ուսումնասիրել  աշխարհի երկրների մեքենաշինական ձեռնարկությունների զարգացման նախադրյալները։

Մեքենաշինություն, ծանր արդյունաբերության ճյուղերի համալիր, ուր ժողովրդական տնտեսության համար ստեղծվում են աշխատանքի գործիքներ, ինչպես նաև սպառման առարկաներ ու պաշտպանական նշանակության արտադրանք։ Գիտատեխնիկական առաջընթացի կրողն ու ամբողջ ժողովրդական տնտեսության տեխնիկական վերազինման նյութական հիմքն է։

  • համամեատել մեքենաշինության զարգացման տեմպը՝  նախորդ ժամանակներից մինչև մեր օրերը։

1979

թվականին մեքենաշինության ու մետաղամշակման բաժինը կազմել է ԽՍՀՄ արտադրական արտադրության ծավալի մոտ 27,9, հիմնական արտադրական ֆոնդերի 23,3%-ը։ Մեքենաշինությունը որպես արդյունաբերության ճյուղ ձևավորվել է 18-րդդարում, բարձր տեմպերով զարգացել սկզբում ՄեծԲրիտանիայում, ԱրևմտյանԵվրոպայի մյուս երկրներում, ապա՝ ԱՄՆ-ում։

Մեքենաշինություն հետամնաց էր, կախման մեջ էր օտարերկրյա կապիտալից, թողարկում էր սահմանափակ տեսականիով փոքր ծավալի արտադրանք։ Այն զարգացման բարձր մակարդակի հասավ խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, որը պայմանավորված էր սոցիալիստական ինդուստրացման քաղաքականությամբ և մեքենաների ու սարքավորումների նկատմամբ կապիտալ շինարարության անընդհատ աճող պահանջներով։

  • Առանձնացնել հզոր մեքենաշինական  վերազգային մոնոպոլիաները։
  • Ինքնուրույն ընտրել որևէ երկրին բնորոշ մեքենաշինական հզոր միավորներ,  և Paint ծրագրով , խաղալիքներով կամ լեգոներով  պատրաստել  տվյալ երկրին բնորոշ մեքենաների մոդելը։

Արդյունքները սովորողները հրապարակում են իրենց բլոգներում։

Posted in Երկրաչափություն, Uncategorized

Խնդիրի լուծում․ իմ առաջարկած խնդիրը

45 ճագարը 9 վանդակներում ինչպե՞ս տեղավորենք, որ բոլոր վանդակներում լինեն տարբեր քանակությամբ ճագարներ։

մենք նախ պետք է բացենք 45 թրվը բացենք

1+2+3+4+5+6+7+8+9=45

ստացվեց ամեն վանդակում տարբեր քնակությամբ

պատ՝ 1,2,3,4,5,6,7,8,9

Posted in Uncategorized

Նախագիծ Տարրերի և նյութերի տարածվածությունը․

Լաբորատոր փորձ․ օդի բաղադրության որոշումը

Օդի  բաղադրությունը`    1/5 –ը կամ  21%  Թթվածին (O2)  4/5-ը  կամ  78%  Ազոտ (N2)
Ինչու մոմը հանգավ,ինչու ջուրը

Մեզ անհրաժեշտ է մոմ ամրացված է թեթև խցանի վրա, թաս ջրով լցված, ապակյա գլան։

Վառեցինք մոմը դրեցինք ջրով լի թասի մեջ և ծածկեցինք ապակյա գլանով։Գլանի մեջ լցվեց այնքան ջուր որքան, որ թթվածին կար գլանի մեջ։

1. Քիմիական տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ
2.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը տիեզերքում
3.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը երկրակեղեվում
4.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը մարդու օրգանիզմում
5.Ամենենատարածված նյութը երկրագնդի վրա
6.Ամենատարածված գազային նյութը օդում

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Կարդում ենք Եղիշե Չարենց․ Ամբոխները խելագարված բանաստեղծությունը

I.
Հեռո՜ւ, մօտիկ ընկերներին, աշխարհներին, արեւներին,-
Հրանման հոգիներին:-
Բոլո՜ր նրանց, ում որ հոգին վառւում է վառ,-
Բոլո՜ր նրանց հոգիներին արեւավառ,-
Կեանքի՜, մահի՜ այս ամեհի աղջամուղջում`
Ողջակիզուող հոգիներին – ողջո՜յն, ողջո՜յն:-
II.
Իրիկուն էր, հրակարմիր մի իրիկուն:
Արեւը բորբ` մայր էր մտնում արեւմուտքում:
Դաշտի վրայ փռուել էր մուժ արիւնամած`
Թոյն էր կարծես` բորբ արեւի սրտից քամած:
Արեւը, թէժ` մայր էր մտնում արեւմուտքում-
Ու արիւն էր դաշտի վրայ, թո՛յն էր թքում:
Հորիզոնում վառել էր մի կարմիր քուրայ-
Ու արնավառ փայլ էր փռում դաշտի վրայ:
Ու արտերը, ալեծածան, վառուել էին
Արեգակի կարմիր փայլով իրիկնային:-
Դաշտը, անծայր ու անսահման, լայնատարած`
Հրակարմիր տարածուել էր նրանց առաջ:-
Ծով էր կարծես, որ սկիզբ ու սահման չունի-
Ծով էր կարծես` մշուշի մէջ իրիկունի:
III.
Արեւի տակ իրիկնային, իրկնային հրով վառուած`
Այդ հին դաշտում կռւում էին ամբոխները խելագարուա’:
Քաղաքներից ու գիւղերից, ստեպներից հեռու ու մօտ`
Եկել էին նրանք նորից` լուսավառուած ու կրակոտ:
Ով քաղաքից էր հեռացել – նա թողել էր մշուշը ծեր,-
Մշուշը, որ կեանքի վրայ մխաշաղախ ամպ էր դարձել:
Ով եկել էր գյուղից հեռու – նա թողել էր հողը խոնաւ,
Որի վրայ կեանքը հլու ո՛չ մի ոսկի հասկ չծնաւ:
Ով եկել էր ստեպներից, նա թողել էր անծայրածիր
Լայնութիւնը հորիզոնի, որ իր համար բանտ էր դարձել:
Ով քաղաքից էր հեռաւոր, ուր մառախուղ էր անորոշ`
Նա բերել էր թոքախտաւոր սիրտը, որպէս կարմիր դրօշ:
Ով եկել էր թողած հեռուն անծայրածիր մութը գիւղի`
Բերել էր իր մկաններում բեղմնաւորուած ոյժը հողի:
Ով եկել էր ստեպներից, ուր ապրում էր որպէս գերի-
Բերել էր իր լուրթ աչքերում լայնութիւնը ստեպների…
Ըմբոստացած, խելագարուած, չտանելով հին կեանքը էլ`
Անծիր դաշտում այդ հաւաքուած` նրակք կռուի էին ելել:
IV.
Մայր էր մտնում իրիկնային արեւը` թէժ լոյսով վառված-
Ու երգելով կռւում էին ամբոխները խելագարուած:
Դաշտն էի դէմը, փռուած էր նա` շառագունած ու արեւուն,-
Ու հետեւում, ճամբի վրայ հսկայ քաղաքն էր երեւում:
Ծո՜յլ նազանքով, իրիկնային արեւի տակ անփոյթ փռուած`
Պսպղում էր քաղաքը հին` հազարերանք մի զանգըւած:
Հեռո՜ւ, հեռո՜ւ, անծայր ու լայն, տարածուել էր քաղաքը հին-
Լողանում էր կարծես մարմանդ մշուշի մէջ իրիկնային:
Յաղթ շէնքերը, բարձր ցցուած, կարծես կախուած կարմիր օդում`
Հետըզհետէ մթնում էին, անգունանում ու աղօտում:
Հեռու հրով միայն վառուած պատուհանները ապակի
Փայլում էին արիւնամած վերջին հրին արեգակի.
Արեւի դէմ փայլում էին հրաբոսոր`
Բռընկուել էր նրանց սրտում տագնապը սուր…
Եւ երկընքի սիրտը մխուած բեւեռների պէս արնաքամ`
Փայլում էին արիւնամած ծխնելոյզներն հսկայական:
Ծուխ չէր ելնում նրանց փողից` չէին փնչում երկինքն ի վեր.
Չէչ կարծրանում նրանց ծուխից իրիկնային երկինքը էլ:-
Լոկ մշուշը իրիկնային թանձրանում էր հետզհետէ-
Ու մշուշում կորչում էին ծխնելոյզները երկաթէ:
V.
Իսկ քաղաքից դէպի հարաւ` ահատեսիլ ու յաղթական`
Երեւում էր երկաթուղու կայարանը հսկայական:
Լսւում էր մերթ շոքեկառքի սուլոցը սուր հեռու մուժում-
Մորթում էին կարծես այնտեղ խելագարուած մի անասուն…
Ճչում էր սուր, յուսակտուր, ու յուսահատ ձայնը նրա,
Որպէս անդարձ մահի մի լուր տարածւում էր դաշտի վրայ:-
Ցրուած էր նա, կայարանը, հսկայ ու յաղթ, նրանց առաջ-
Ու հանգոյցից կայարանի, դաշտովը մէկ լայնատարած`
Դէպի հիւսիս, դէպի հարաւ, ւ արեւմուտք ու արեւելք-
Ուղիները երկաթաձիգ ձգուել էին ամէնուրեք:-
Երակների պէս երկաթէ քաղաքամօտ կայարանից`
Հեռո՜ւ, հեռո՜ւ ձգուել էին ուղիները երկաթաձիգ:
Երակների պէս երկաթէ` ամուր գրկած կուրծքը հողի`
Սեղմըւելով հետզհետէ` փախչում էին գաղտնագողի…
Ու ցցուած էր ուղիների խաչակնքման սեղմ հանգոյցում-
Կայարանը, որպէս մի հարց, որպէս հսկայ մի քարացում:
Ուղիների ճամբամիջում հանգոյց էր նա կարծես կապուած-
Ու անզիջում կռւում էին ամբոխները խելագարուած:
Կարծես նետուած մի յաղթ ձեռքով` աշխարհային կամքին հլու`
Գնո՜ւմ էին կռուո՜վ, երգո՜վ կայարանը գրաւելո՛ւ:
VI.
Կռւում էին: Սուրում էր մի իրիկնային մարմանդ քամի:
Դէմը քաղաքն էր տարածուել` հազարամեայ մի թշնամի:
Սֆինքսի պէս հսկայական, շէկ ծծերը դրած հողին`
Նա կտրել էր արեւակամ ամբոխների կարմիր ուղին:
Ու կայարանը` յաղթանդամ, իրիկնային կարմիր մուժում,
Յաղթ նստել էր նրա առաջ, որպէս նրան հսկող մի շուն:
Յաղթ նստել էր նրա առաջ ու տիրուհու կամքին գերի`
Երթն էր հսկում գետնատարած, երկաթագիծ ուղիների:
Ու գծերի մօտ երկաթէ, դէպի հիւսիս. դեպի առաջ`
Ձգուել էին ալիքաձեւ խրամատներ գետնատարած:
Թշնամին էր պահուել նրանց ալիքաձեւ գետնափորում
Ու մատներով արիունոտված դէմը փռուած դաշտն էր փորում:
Մտել էր ջերմ կուրծքը հողի՜, հողի սրտում դարան մտած`
Կրակում էր գաղտնագողի, նենգ ձեռքերով արիւնոտած:
Կռւում էին` մօտենալով, մօտենալով հետզհետէ:
Պայթում էին զրընգալով հրանօթները երկաթէ:-
Ե՜րգ էր կարծես կռիւը այդ, որ զրնգում էր մայրամուտում.
Նայես` թռաւ մի հրանօթ ու թունդ պայթեց խրամատում…
VII.
Կռւում էին, ու կռուելով անցնում էին նրանք առաջ:
Ու դաշտերում իրիկնային մա՜հն էր քրքջում համատարած:
Երգում էր նա` երգը խառնած հրանօթի զրնգունին,-
Անցնում էին նրանք առաջ ու կրակուած կռւում էին:
Ե՜րգ էր սիրտը ամէն մէկի, երգ էր հայեացքը կրակոտ.
Վառւում էր սիրտը ամէնքի, որպէս կարմիր մի առաւօտ:
Ե՜րգ էր կարծես արեւը հին` իրիկնային լոյսով վառուած-
Եւ երգելով կռւում էին ամբոխները խելագարուած…
VIII.
Եւ երգում էր մէկը` հզօր, հուժկու ձայնով ահեղագոչ,
Գո՜վքն էր երգում կռուի ելած, արիացած իր ընկերոջ:-
Որպէս բազէ` երգը նրա սլանում էր հեռո՜ւ, հեռո՜ւ-
Եւ երգելով կռւում էր նա` լուսաժպիտ ու ահարկու:
Երգում էր նա: Մայր էր մտնում արեւը հին` կարմիր քուրայ:
Եւ դաշտերում իրիկնային – զանգ էր կարծես ձայնը նրա:
Զա՜նգ էր կարծես, զնգում էր զիլ, որ ողջ աշխարհը իմանայ-
Բորբ կարօտով անծայրածիր, կրակելով երգում էր նա:
IX.
“Ստեպներից, անտառներից, քաղաքներից հեռու ու մօտ,
Մենք մեր սիրտն ենք բերել նորից` յուսավառուած ու կրակոտ.
Այնտեղ հիմայ կռիւ է, մահ, ու աղջամուղջ է անորոշ,-
Մենք մեր սիրտն ենք պարզել հիմա – մահի հանդէպ` կարմիր դրօշ:
Արիւնաքամ մա՜յր է մտնում հազարամեայ արեւը հին.
Արիւնավառ ժպտում էմ եզ այս աշխարհը իրիկնային…
Ու խնդասիրտ կռւում ենք մենք, ե՜րգ ենք ասում, կռւում հիմի.
Կուրծք է տուել աշխարհը ողջ` հազարամեայ մի թշնամի…
Բայց անվհատ կռւում ենք մենք, ու մահը` սէգ, ժպտում է մեզ-
Շատերս, ախ, պիտի զոհենք սրտերը մեր կարօտակէզ,-
Անողոք է երթը այս սէգ, ինչպես կարմիր կարօտը մեր-
Կրակեցէ՛ք, կրակեցե՛ք, խելագարուած իմ ընկերներ…”
X.
…Մայր էր մտնում իրիկնային արեւը` թէժ լոյսով վառուած:
Ու անվհատ կռւում էին ամբոխները խելագարուած:
Աչքերի մէջ` կարմիր մի հուր, ու սրտերում – կարմիր կրակ`
Վերջին թափով մի ամրակուռ` անգայթ կռւում էին նրանք:
Խենթ երգելով, կրակելով նրանք անցնում էին առաջ-
Ու թշնամին փախուստ տուեց` ահաբեկուած ու վտարուած:-
Մութ էր արդէն, մայր էր մտել արեգակի շողը վերջին,
Երբ գրոհով մի անվեհեր կայարանը գրաւեցին…
XI.
Մութ է հիմա: Գիշերը, խոր, իջել է վար:
Մութ է հիմա, թանձր խաւար:
Երկաթուղու կայարանում, ուր ո՛չ մի լոյս չկա վառուած,
Խռնուել են հազարանուն ամբոխները խելագարուած:
Գիշերնի մէջ չեն երեւում յաղթ կամարները երկաթէ`
Լոյս չեն վառել կայարանում, որ թշնամին չնկատէ:
Սպասում են` աչքներն յառած խաւարամած հեռուներին`
Մութը իջաւ համատարած, մինչ կայարանը վերցրին:-
Սպասում են, որ մինչեւ լոյս գոնէ մի քիչ հանգստանան
Ու առաւօտ դուրս գան նորից ու քաղաքի վրայ գնան:
Աչքերն յառած թանձր մութին, սրտատրոփ, անապաքէն`
Սպասում են առաւօտին, որ կռիւը շարունակեն:
Մի քիչ առաջ, արիւնաքամ, երբ դեռ դաշտում կռւում էին
Մօ՜տ էր թւում քաղաքն այնքան երկաթուղու կայարանին…
Եկան իրենք, կռուով, երգով գրաւեցին կայանը մեծ-
Իսկ թշնամին փախուստ տուեց ու քաղաքում պատսպարուեց:
Սպասում են իրենք հիմա, որ մինչեւ լոյս հանգստանան-
Ու առաւօտ դուրս գան նորից եւ քաղաքի վրայ գնան:
XII.
Ու մթի մէջ հազարամեայ, գիշերի մէջ խորը, անհուն`
Խռնուել են նրանք ահա երկաթուղու կայարանում:
Դաշտն է դէմը, խաւարակուռ ձգուած է նա:
Չկայ մի ձայն, չկայ քամի, մութ է հիմա:
Դաշտն է դէմը` անծիր, անծայր մի զանգուած խաւարամութ,
Ուր նստել է անաչք, անլոյս խորհրդաւոր կասկածը մութ:
Շնթռկել է որպէս մի շուն, որ խաւարն է հսկում հիմի,-
Շնթռկել է թանձր մուժում, որպէս անտես մի թշնամի:
Մութն է նստել կասկածը հին ու աչքերով խավարամած
Նայում է նա կայարանին, որ կանգնած է նրա դիմած:
Շարժըւում է մութը կարծես ու խաւարով իր աչքերի-
Նայում է նա լուրթ աչքերին խելագարուած ամբոխների:
Ու տագնապով անլռելի, հայեացքներով անթարթ լարուած`
Նայում են մութ հեռուներին ամբոխները խելագարուած:
Լուրթ աչքերով խորը, տխուր-մո՜ւթն են դիտում նրանք անհուն-
Ու դժժում է աղմուկը խուլ գիշերային կայարանում…
XIII.
Հոծ բանակով, հսկայական կայարանի դէմ խռնուած`
Լուրթ աչքերով արեւակամ – դաշտն են դիտում խաւարամած:
Մո՛ւթ է դէմը, ու խաւարում, որ բացուել է, որպէս անդունդ`
Երեւում է հեռո՜ւ – հեռո՜ւն կարմիր լոյսով վառուող մի գունդ:
Աչքերի դէմ մթնակալած, հայեացքների դէմ ակընդէտ –
Հեռու մթում լոյսն այդ վառուած գո՛ւնդ է թւում, կարմիր մի կէտ:
Գիշերի մէջ – կարմի՜ր, կարմի՜ր, տագնապալից վառւում է նա`
Գիշերի մէջ վառել են, որ զօրքը պատրաստ արթուն մնայ:
Անծայրածիր մթում հեռուի կարծես կարմիր գլուխ է շան-
Վառել են այն, որպէս կռուի ու տագնապի ազդանշան:
-Քաղաքն է այն հազարամեայ, ուր տագնապ ու տենդ կայ հիմի
Պահուել է նա, որպէս վախից խելագարուած մի թշնամի,
Ու կրակը այդ կարմրակէզ – ահանշան ու վիթխարի –
Մի արնագոյն կէտ է կարծես ուղեղի մէջ խելագարի:
Բռընկուել է յոյսով յետին, հոգեվարքի տենդով վառուած –
Ու նայում են կարմիր կէտին ամբոխները խելագարուած…
XIV.
Գիշերի դէմ խաւարամած, աչքերն յառած կարմիր կէտին`
Ամբոխները խելագարուած սպասում էին առաւօտին:
Ու վառւում է խաւարակուռ հոգիներում նրանց անգայթ
Կէտը այդ մուգ, որպէս հեռու, հրաբոսոր մի ճառագայթ:
Սուր մխուել է նրանց սրտում, որպէս մի թէժ, կարմիր բեւեռ-
Թոյն է լցնում, ու բորբոքում, ու երազներ աշխարհաւեր…
Աղմկում է նրանց սրտում մորմոքը հին, հազարամեայ-
Տենդ է սփռում ու խլրտում նրանց անգայթ սրտում հիմա:
Լուրթ աչքերում փայլում է վառ արիւնամած մի ցանկութիւն-
Ու աչքերը միլիոնաւոր թո՛յն են թքում, արիւն ու թոյն:
Բարձրանում է նրանց սրտից տարիների մաղձը աղի-
Ու վառւում է լուրթ աչքերում` արիւնալից ու կատաղի:
Ու աչքերը արիւնամած անթարթ յառած կարմիր կէտին`
Ամբոխները խելագարւած սպասում էին առաւօտին:
XV.
…Գիշերի՛ դէմ գիշեր է մութ խաւարամած նրանգ հոգին,
Որ կարօտով մի կրակոտ սպասում է առաւօտին:
Խաւար է մեծ սիրտը նոցա, բայց խաւարում անծայրածիր-
Երկինքնե՜ր կան կապուտաչեայ, հորիզոննե՜ր` անծա՛յր, անծի՜ր:
Ու աչքերում նրանց կապոյտ, ուր իջել է գիշերը մութ-
Հազա՜ր բողբոջ կայ կրակոտ, ու արշալոյս, ու առաւօտ:
Նրանց ձգուած մկաներում ո՛յժն է նստել խոնաւ հողի-
Եթէ ուզեն` արեւներին նոր տե՛մպ կը տան ու նոր ուղի…
Եթէ ուզեն` արեգակնե՜ր կը շպրտեն երկինքն ի վեր.
Եթէ ուզեն` վա՛ր կը բերեն երկինքներից արեգակներ…
Եթէ ուզեն` կամքով արի ու աշխարհի հրով վառուած…
Ինչե՜ր միայն չեն կատարի ամբոխները խելագարուած…

XVI.
Ու հոսում է գիշերը մութ, մօտենում է առաւոտին:
Հոսում է պաղ ու անօգուտ սպասումի ժամը յետին:
Դաշտից ահա սուրում է զով, մարմանդ քամին առաւոտի-
Ու վառւոմ է վերջին լոյսով կրակը այն կարմիր կէտի:
Նօսրանում է խաւարն ահա, գունատւում է հետզհետէ-
Ճեղքում է մութն արեւելքում հսկայական, հրէ մի թեւ:
Ու սուրում է հեռուներից առաւօտուայ կիսամթում-
Մարմա՜նդ, մարմա՜նդ, բուրումնալից, գարնանային մի թարմութիւն:
Շարժըւում է խաւարը թէն ու հեռեւում խաւարամած
Երեւում է քաղաքն արդէն` մութ, անորոշ մի զանգըւած:
Յաղթ շէնքերի պատերը յաղթ որոշւում են հետզհետէ,
Երեւում են ահա հպարտ ծխնելոյզները երկաթէ…
Ու բորբ սրտում ամբոխների թո՛ւնդ է առնում կարօտը վառ,
Երկինքներում լուրթ աչքերի վառւում է տենդը հոգեվար…
Բո՛րբ աչքերով նայում են մեծ, խաւարակուռ զանգըւածին-
Ու վառւում է սիրտը նրանց, որպէս հրդեհ արեգնածին…
-Պիտի երթան առա՜ջ հիմա, պիտի առնեն քաղաքը մեծ,
Պիտի թափե՜ն նրա վրայ հազարամեայ մաղձը իրենց:
Քանդե՜ն պիտի ու աւերեն, տեղը փոշի՜ պիտի փռեն-
Հազարամեայ քաղաքը այդ քանդե՜ն պիտի ու աւերեն:
Այրե՜ն պիտի, խելագարուած պիտի պարե՜ն հրդեհներում,
Ու կարմրավառ կրակ ու կայծ պիտի փռեն երկրի հեռուն:
Ու մնացած մոխիրը ձիգ պիտի այրե՜ն նրանք նորից,
Որ կեանքը հին, որպէս փիւնիկ, չբարձրանա՜յ մոխիրներից…
Քամո՜ւն տալով մոխիրը այն, որ տանի ու ետ չբերի
Դէպի հեռո՜ւն պիտի երթան դեռ չծնուած արեւների…
XVII.
…Լուսաբացին, երբ կարմրածուփ հորիզոնում հրաշուշան
Կարմիր վառուեց արեւը բորբ, որպէս կռուի ազդանշան,
Երբ բռնկուեց արեւելքում արեւը` նոր լոյսով վառուած-
Դո՜ւրս նետուեցին կայարանից ամբոխները խելագարուած…
Դէմը դաշտն էր անծայրածիր, ուր մշուշ էր արեւագոյն,
Ու մշուշում շոգիացող, առաւօտի մարմանդ միգում,
Կրկէսի պէս մի վիթխարի, խայտաբղէտ, խայտանկար-
Եզերքի մօտ ճանապարհի երեւում էր քաղաքը քար…
Աչքերն յառած հեռո՛ւ-հեռո՜ւն կարմիր վառուող արեգակին`
Արեւավառ հեռուներում նրանք կռւում էին կրկին.
Հոծ խմբերով հազարանուն, արեգակի հրով վառուած`
Դէպի Արե՛ւն էին գնում ամբոխները խելագարուած…

Posted in Գրականություն

«Քույրս իմ կյանքում»

Քույրս իմ կյանքում շատ մեծ նշանակություն ունի քանի, որ նա իմ կյանքի առաջն ընկերն է։Քույրս ինձնից փոքր է 1 տարի սակայն նա ինձ հասկանում ՝ է ես նրան շատ եմ սիրում։Քույրս կարողանում է շատ լավ նկարել։ Ես երբեք նրան ոչնչի հետ չեմ փոխի։Քույրս ծնողներիցս հետո ամենաթանկ բանն է աշխարհում

Posted in MSKH, Առողջապահություն

Առողջագիտություն մարտի 2-6 նախագիծ

Դեղատուն խոհանոցում— այս օրերին , երբ առկա է գրիպի և հարբուխի սոզոնային վարակի վտանգը, մեր սննդում օգտագործվող որ մթերքներն են, որ ունեն պաշտպանիչ, հակավիրուսային, մանրէասպան, իմունիտետը բարձրացնող հատկություններ: Դրանց մասին կազմեք նյութեր, որտեղ պարտադիր նշված են.

  • մթերքի/ բանջարեղենի, միգի,կամ այլի/ նկարը
  • առողջագիտական, բուժիչ հատկությունները, նշանակությունը
  • կիրառման եղանակները

Խնձոր , խնձորենու պտուղն է, որը երկիր մոլորակի ամենատարեց բնակիչներից է։ Այն հայտնի է դարձել մարդուն ավելի վաղ, քան մյուս բերքատու ծառերը։ Խնձորենու հայրենիքը համարվում է Կենտրոնական Ասիան։ Մեծ տարածում է գտել տնային խնձորենին։ Ներկայումս գոյություն ունեն խնձորենիների բազում տեսակներ, որոնք աճում են տարբեր կլիմայական պայմաններում։

Խնձորենու պտուղը՝ խնձորը հարուստ է կալիումովկալցիումովֆոսֆորովնատրիումովերկաթովմոլիբդենովցինկովբարիումով։ Այն հիմնականում օգտագործվում է թարմ վիճակում, շատերի սեղաններին աղանդերի անբաժան մասն է։ Խնձորը նաև մեծ տարածում ունի տարատեսակ ուտեստների մեջ։ Կարելի է 50-ից ավել ճաշատեսակ թվել, որոնք պատրաստվում են խնձորով։

2. Դեղատուն թաղարում— որ տնային բույսերն են, որ ունեն բուժիչ, հակավիրուսային հատկություններ: Եթե ձեր տանը աճում են այդպիսիք, պատմեք, գտեք այդ բուսերի մասին տեղեկություններ, որտեղ պարտադիր նշված են.

  • թաղարային բույսի նկարը
  • առողջագիտական, բուժիչ հատկությունները, նշանակությունը
  • կիրառման եղանակները

Մերձարևադարձային մշտադալար բույսեր են։ Որոշ տեսակների բարձրությունը հասնում է մինչև 8 մ-ի, ծաղիկները սպիտակ կամ բաց վարդագույն են, շատերի պտուղները ուտվում են, թեթև շփումից արձակում են դուրեկան բուրմունք, հասունացած ժամանակ դեղնաոսկեգույն են, նարնջագույն կամ բաց դեղին։ Կովկասում՝ Սև ծովի ափերին, աճում են բաց գրունտում։ Մեր պայմաններում դրանց մի քանի տեսակները մշակվում են ջերմատներում և սենյակային պայմաններում՝ թաղարների, արկղերի կամ կիսատակառիկների մեջ, իսկ երբեմն նաև՝ ուղղակի ջերմատան գրունտում։

Հյութը օգտագործում են զանազան նպատակներով։ Պտղի կեղևից ստանում են լիմոնի յուղ և այլ նյութեր, որոնք օգտագործվում են պարֆումերայի արտադրության մեջ։

Posted in MSKH, Հանրահաշիվ, Uncategorized

Տնային աշխատանք ․ Հանրահաշվից

1.Նշվածներց որ՞ը միանդամ չէ.

1) 3a^2b

2) xy x^2

3) a(-3)c^4

4) 4a^2-b

2.Պարզեցնել միանդամի գրառումը՝ կիրառելով աստիճանի եւ արտադրյալի
հատկությունները.

6xxy^3yx^2=6x^4y 4x

3.Միանդամներից ո՞րն է գրված կատարյալ տեսքով.

1) 2/3 a(-6)

2) -4/5 a^2a

3) 0.3a^3b^2

4) a^3 7b

4.Միանդամը բերել կատարյալ տեսքի.

8x^3y^2(-3/4) yx^4=-6x^7y^3

5.Բազմապատկել -5a^6 b^3 և 7ab^2 c միանդամները:

-5a^6 b^3 . 7ab^2 c=-35a^7b^5c

6.Նշված միանդամներից որի ՞ գործակիցն է 4,իսկ աստիճանը ՝5.

1) 4x^5y

2) 4x^2 y^3

3) 5x^2 y ^2

4) 5x^4y

7.Միանդամը բարձրացնել խորանարդ եւ արդյունքը գրել կատարյալ տեսքի
միանդամով.

0.2a^3 b^4=0,008a^7b^7

8.Միանդամը ներկայացնել մեկ այլ միանդամի աստիճանի տեսքով:

49x^4 y^2=7x^2y

9.Միանդամներից ո՞րը նման չէ 5 a^4 b^3 միանդամին.

1) 6b^3 a^4

2) 5a^3 b^4

3) 7a^4 b^3

4) b^3 9a^4

10.Գտնել -8ab^2, 9ab^2 և 5ab^2 նման միանդամների գումարը:

8ab^2 + 9ab^2 + 5ab^2=

11. Բազմապատկել բազմանդամները՝

a(a-9)=a^2-9a

(x+2)x=x^2+2x

a(a^2+5b^3-7)=a^3+5b^3-7

(a+5) (a+5)=a^2+10a+25

(a-4) (a+4)=a^2-16