1. Ի՞նչ ազդեցություն են ունեցել աշխարհագրական պայմանները եգիպտական քաղաքակրթության ձևավորման վրա։
Եգիպտոսը արևմուտքում սահմանակից է Լիբիային, հարավում՝ Սուդանին, արևելքում՝ Իսրայելին և Պաղեստինյան ինքնավարությանը. Ունի նաև ծովային սահման Սաուդյան Արաբիայի և Հորդանանի հետ։
Continue reading “Արևելյան քաղաքակրթություն”1. Նկարագրե՛ք Երվանդունյաց Հայաստանի կառավարման համակարգը։
Երվանդունյաց Հայաստանի գլխում կանգնած էր թագավորը։ Թագավորը Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականություն վարելիս կարող էր խորհդրակցել սպարապետի, կաթողիկոսի, իշխանաց իշխանի կամ այլ պաշտոնյաների հետ, որոնք կազմում էին արքունիքը։
Continue reading “Հայկազուն երվանդունիների թագավորություն”Նկարագրե՛ք հայերի ծագման մասին հիմնական ավանդազրույցները։Հայերի ծագման մասին հիմնական ավանդացրույցներն են Հունականը, Վրացականը և Հայկականը։Հունական ավանդազրույցը պատմում է, որ Հունաստանի Թեսալիա մարզի Արմենիոն քաղաքի Արմենոսի կողմից է հիմք դրվել հայ ժողովրդին: Հերոս Յասոնի հետ Արգո նավով դուրս են գալիս Ոսկե գեղմը փնտրելու, հասնում են Հայկական լեռնաշխարհ և Արմենոսը այնքան է հավանում տարածքը, որ չի շարունակում ճանապարհը՝ մնալով այստեղ հիմք է դնում հայ ժողովրդին:Վրացական ավանդազրույցը պատմում է, որ հայերը ծագել են Թորգոմի որդիներից առաջինից՝ Հայոսից: Երկիրը հաճախ կոչվում է Թորգոմաց տուն Թեգարամա երկիր: Ավանդազրույցը գրի է առնվել 9-ից 11-րդ դարերում՝ վրաց հեղինակների կողմից:Հայկական ավանդազրույցը գրի է առվել Մովսես Խորոնացու կողմից և հայտնի է Հայկի և Բելի առասպել անունով: Խորենացին Հայկին համարում է Նոյի որդիներից սերող Հաբեթի սերնդից, որի համար էլ հայ ժողովրդին հաճախ անվանում են հաբեթածին:
1․ Նշե՛ք Վանի տերության սահմանները Սարդուրի 2-րդի օրոք։Սարդուրի 2-րդի օրոք Վանի սահմանները ձգվում էին 4 ծովերի միջև՝ ունենալով առավելագույն տարածքը։ Հյուսիսում հասել է Սև ծով, հյուսիս-արևելքում` Կուր գետ, արևելքում` Կասպից ծով, արևմուտքում` Փոքր Ասիայի կենտրոնական շրջան, հարավում` Բաբելոնով` Պարսից ծոց, և Դամասկոսի թագավորությունով` Միջերկրական ծով:
Continue reading “Արարատյան թագավորություն”Թեմա 1. Հայկական քաղաքակրթության ձևավորումն ու զարգացումը: Պատմության աղբյուրները /բանավոր, դասագիրք՝ էջ 7-11, նաև այլ աղբյուրներ/
Առաջադրանք.
1. Ընտրե՛ք Մեծ Հայքի նահանգներից մեկը և, օգտվելով տարբեր աղբյուրներից, պատրաստե՛ք նյութ տվյալ նահանգի մասին:
Ներկայացրե՛ք Վարդանանց պատերազմի ժամանակագրությունը
Վարդանաց պատերազմը տեղի է ունեցել 450-451թթ
449թ-ին Պարսկական արքունիքը դիմում է Հայ նախարարնեիրն զրադաշտակնություն ընդունելու համար։
450 թվականին Հայ զորավարները մեկնում են տիզբոն և առերես ընդունմ են զրադաշտականությունը։
450թ-ին Ղազախ քաղաքի միջակայքում Վարդան Մանիկոնյանի զորքը կործանում է պարսկական զորքը։
451թ-ի ձմռանը պարենի պաշարը վերջանում է և սպարապետը արձակում է զորքը գարնանը հավաքելու նպատակով։
Ներկայացրե՛ք գործակալությունները և նրանց գործառույթները։
Հազարապետությունը-սահմանում էր հարկերը,հսկում էր դրնաց հավաքումը, ղեկավարում պետական նշանակություն ունեցող աշխատանքները՝ օրինակ քաղաքներ ու ամրոցների կառուցումը,ճանապարհների ու ջրանցքների անցկացումը։
Սպարապետություն-սպարապետության գլուխ կանգնած էր սպարապետը։Նրա հրամանության տակ էին արքունիքի և նախարարական ինչպես հեծյալ այնպես էլ հետևկ ուժերը։Նա անմիջականորեն ենթարկվում էր թագավորին, որը երկրի զորքերի գերագույն հրամանատարն էր։
Մարդապետություն-այս գործակլությունըվերահսկում էր արքունիքի տիրույթները, պահպանում էր գանձերը և ապահովում երկրի ներքին կարգուկանոնը։
Մաղխազություն- իրականուցնում էր արքունական պահակոզորի պարտականությունը։Գործակալը՝ մաղծազը թագավորի 10 հազար մարտիկներից բաղկացած թիկնապահ գնդի հրամանատրն էր ։
Թագակապ ասպետություն- նրանց պարտակնությունը խստիվ հետևել արքունիքում գահերի հերթականությունը։
Մեծ դատավարությունը- գլխավորում էր կաթողիկոսը։Նա եկեղեցական ժողովուրդների միջոցով կանոններ և օրենքներ էր սահմանում և հետևում դրանց անշեղ կատարմանը։
Արքունիքի սենեկապետությունը- ղեկավորում էր արքունիքի գրասենյակը։
Ինչպիսի՞ քայլեր ձեռնարկեց Պապ թագավորը երկիրը հզորացնելու համար։ Արդյո՞ք դրանք արդյունավետ էին։
Պապ թագավոր-370-374
Պապը ձեռնամուխ եղավ պարսկական արշավանքների ընթացքում Մեծ Հայքի անջատված երկրամասերի միավորմանը և թագավորության տարածքային ամբողջական վերականգնմանը։
Պապը խուսափեց երկիրը վերաշինելուց նախարարներին հարկման ենթարկելով։Նա աշխատեց դա կատարել եկեղեցու տնտեսական կարողությունները թուլացնելու ճանապարհով։Բնակչությունն ազատվեց եկեղեցուն վճարող հարկերից։Դեռևս Տրդատ Մեծի օրոք եկեղեցուն տրված հողատարածքների մեծ մասը առգրավեց և բաժանվեց զինվորներին։Խիստ կրճատվեց հոգևորկաների թվը։Հոգևորականների ազգակնները,որ մինչ այդ ազատված էին զինվորականի ծառայությունից, զորակոչվեցին բանակ։Գործող բանակի զինվորների թիվը դրա շնորհիվ հասավ 90 հազարի։Պատերազմի հետևանքով երկրի բնակչությունը խիստ կրճատվել էր, իսկ ծնելիությունը՝ նվազել։Վիճակը շտկելու համար թագավորի հրամանով փակվեց դեռևս Ներսես մեծի օրոք բացված կուսանոցների ու մենաստանների զգալի մասը։Կույսերին ամուսնանալու իրավունք տրվեց։Պետական եկամուտները մեծացնելու նպատակով Պապը լուծարեց պետության և եկեղեցու միջոցներով պահվող բարեգործական շատ հաստատություններ։
Մանրամասն շարադրեք ավատատիրական Հայաստանի դասերի փոխհարաբերությունները և դրանց հետևանքները հայոց պետության և հայաստանյան հասարակության համար:․
612 թվականին կործանում են Ասորեստանի մայրաքաղաք Նիվեն և
և թագադրում Պարույր Հայկազունուն
2. Նկարագրե՛ք Հայկական Լեռնաշխարհի դիրքն ու սահմանները, բուսական և կենդանական աշխարհը բնական ռեսուրսները։
Հայկական լեռնաշխարհը բարցր դիրքը կոչվել է լեռնայի կղզի։Հայերին օտարներ Անվանել են Ուրարտու Արմենիա Վրացիներեն ասում են Սոմխեթի։
Կենդանակն աշխարհը՝
Աղվեսը գայլերը Հայական մուֆլոնը
Թռչուններից են գորշ անգղ շատ տարածված է եղել մեղվաբուծությունը և իհարկե որդան կարմիր ։ Բնական ռեսուրսները
Ամբողջ հայկական լեռնաշխարհը կողբի հանքերը պղնձի հանքային ջրերի ապարներից հայտնի է տուֆը գրանիտը ոսկու արծաթի հանքերը աղի հանքերը
Հարավ հայկական տավրոս
հյուսիս արևմուտքում պոնտոսիլեռներ
հյուսիս կուր գետ
արևելք կասպից ծով ուրմիա լիճ
արևմուտքում փոքրասիական սարահարթ
Հարց 3
Համաձայն եմ քանի որ սարդունի երկրորդի օրոք վանի թագավորությունում ամենամեծ տարածքները նավճած արքան Գրավել է բաբելոնի երկիրը կտում էր մինչև
Գարվեցի ամոց մեկ օրում գրավել է 23 քաղաք
Հարց 4
Արտաշես առաջին 189-160
Ռազմական բարեփոխումները․Բանակը բաժանեց չորս մասերի ըստ աշխարհի չորս մասերին՝ արդյունքում երկիրը եղավ պաշտպանված
Վաչական բարեփոխումների․ երկիրը բաժանեց 120 գավառների արդյունքում՝
Հողային բարեփոխումները․ Նա գյուղացիների հողային տարածքի վրա կառուցեք քարե ցանկապատներ և վրան գրեց հողի տիրոջ անունը և տարածքի չափը այդպիսով ոչ մի հարուստ այլևս չեր կարող հողային տարացքը վերցնել գյուղացուց` այդպիսով գյուղատնտեսությունը զարգացավ
1 Ե՞րբ է կազմվել Հայաստանի առաջին Հանրապետությունը – 3 միավոր;
Հայաստանի Հանրապետութիուն ,ստեղծվել է 1918 թվականի մայիսի 30-ին՝ մայիսին տեղի ունեցած Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերից հետո:
2 Ի՞նչ կապ կա Կարսի պայմանագրի և Մոսկվայի պայմանագրի միջև
Առաջին կապը այն է որ առանց մոսկվայի պայմանագրի չէր լինի Կարսի պայմանագիրը։
Կարսի պայմանագիրը գրեթե նույնությամբ կրկնում է 1921 թ-ի մարտի 16-ի Մոսկվայի խորհրդա-թուրքական պայմանագրի դրույթները:Անդրկովկասի խորհրդային հանրապետություններին հնարավորություն չէին տվել մասնակցելու բանակցություններին, որովհետև նրանք Թուրքիայի հետ կնքելու էին առանձին պայմանագրեր: Մոսկվայի պայմանագրի 15-րդ հոդվածով` Ռուսաստանը պարտավորվում էր անդրկովկասյան հանրապետությունների նկատմամբ քայլեր ձեռնարկել, որպեսզի նրանց և Թուրքիայի միջև կնքվելիք պայմանագրերում անպատճառ ճանաչվեն Մոսկվայի պայմանագրի այն հոդվածները, որոնք վերաբերում են առանձին հանրապետություններին: Պայմանագրի ստորագրումից առաջ հրավիրված Կարսի խորհրդաժողովի նպատակը Թուրքիայի և Անդրկովկասի հանրապետությունների միջև հարաբերությունների կարգավորումն էր:Մոսկվայի պայմանագրով` Անդրկովկասի հանրապետությունների հետ ընդհանուր պայմանագրի կնքում չէր նախատեսվում: Իսկ առանձին պայմանագրերի կնքման դեպքում Թուրքիայի համար դյուրին կլիներ իր կամքի պարտադրումը հանրապետություններին:Կարսի պայմանագիրը բաղկացած է ներածությունից, 20 հոդվածից և 3 հավելվածից: 1-ին հոդվածով ուժը կորցրած էին համարվում բոլոր այն պայմանագրերը, որոնք կնքվել էին պայմանավորվող կողմերի տարածքներում անցյալում ինքնիշխան կառավարությունների միջև. դրանով չեղյալ էր համարվում նաև Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը (1920 թ-ի դեկտեմբերի 2–3): Չեղյալ էին համարվում (բացառությամբ Մոսկվայի ռուս-թուրքականի) այն պայմանագրերը, որոնք կնքվել էին երրորդ պետության հետ և վերաբերում էին Անդրկովկասի հանրապետություններին: 2-րդ հոդվածով, որն առանձնապես կարևոր էր Թուրքիայի համար, կողմերը չէին ճանաչում «բռնի ուժով» պարտադրված ոչ մի պայմանագիր . դա նշանակում էր, որ Խորհրդային Հայաստանը չի ճանաչում 1920 թ-ի օգոստոսի 10-ի Սևրի հաշտության պայմանագիրը:
3 Սահմանել «Հանրապետություն» հասկացությունը և նրան
առնչվող 3-5 հասկացություն
սահմանում՝
Հանրապետությունը կառավարման համակարգ է, որն իրենից ներկայացնում է տվյալ երկրում իշխանության ձևավորման և ժողովուրդ-իշխանություն փոխհարաբերությունների համակարգ:
հասկացություներ՝
1. հանրապետություններ, 2. միապետություններ,3. նախագահական, 4. պառլամենտական,5. խառը կամ կիսանախագահական
1.Թվարկել այն պատճառները, որոնք հանգեցրել են Առաջին համաշխարհային պատերազմին — 2 միավոր;
Պատճառ` տարածքային և տնտեսական հավակնություններ, առևտրի խոչընդոտում, սպառազինությունների մրցավազք, ուժերի հավասարակշռության խախտում, Եվրոպական տերությունների դաշնային պարտավորություններ։
Թվարկել համաշխարհային պատերազմի 3 կարևոր իրադարձությունները։ Պատասխանը հիմնավորել — 4 միավոր;
1914 թվականի հունիսի 28-ին բոսնիացի սերբ ազգայնական Գավրիլո Պրինցիպը Սարաևոյում սպանել է Ավստրո-Հունգարիայի թագավորության գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդին
Ավստրո-Հունգարիան վերջնագիր է ներկայացրել Սերբիային, սակայն վերջինս հրաժարվել է կատարել ավստրիացիների պահանջները։
Միմյանց դաշնակից պետությունները Բալկաններում ծագած երկկողմ հակամարտության արդյունքում սկիզբ առած ճգնաժամը վերածել են կոնֆլիկտի
2. Ընտրել Եվրոպական որևէ երկիր և ներկայացնել նրա դերը պատերազմի ժամանակ — 4 միավոր;
Գերմանիա
20 -րդ դարի սկզբին Գերմանիան շարունակում էր արագ զարգանալ: Կայսրությունն ուներ լավ բանակ, զենքի ժամանակակից տեսակներ և հզոր տնտեսություն: Հիմնական խնդիրն այն էր, որ գերմանական հողերը մեկ դրոշի ներքո հնարավոր էր միավորել միայն 19 -րդ դարի կեսերին: Հենց այդ ժամանակ գերմանացիները դարձան համաշխարհային խաղադաշտի կարեւոր խաղացող: Բայց Գերմանիայի ձևավորման պահին որպես մեծ ուժակտիվ գաղութացման շրջանն արդեն բաց էր թողնված: Անգլիան, Ֆրանսիան, Ռուսաստանը և այլ երկրներ ունեին բազմաթիվ գաղութներ: Նրանք լավ շուկա բացեցին այս երկրների մայրաքաղաքների համար, հնարավորություն ընձեռեցին ունենալ էժան աշխատուժ, սննդի և հատուկ ապրանքների առատություն: Գերմանիան դա չուներ: Ապրանքների գերարտադրությունը հանգեցրեց լճացման: Բնակչության աճը և դրանց բնակության սահմանափակ տարածքները ստեղծեցին սննդի պակաս: Հետո Գերմանիայի ղեկավարությունը որոշեց հեռանալ երկրների համագործակցության անդամ լինելու, երկրորդական ձայն ունենալու գաղափարից: 19 -րդ դարի վերջերին քաղաքական վարդապետություններն ուղղված էին Գերմանիայի կայսրության ՝ որպես աշխարհի առաջատար տերության կայացմանը: ԵՎ միակ ելքըսրան `պատերազմ
Սահմանիր «Պատմական դաս» հասկացությունը և նրա հետ փոխկապակցված երեք կարևորագույն հասկացություն (հասկացությունների ընտրությունը հարկ է հիմնավորել) – 8 գնահատանիշ;
պատմական դաս-պատմական դասաը դա այն է երբ մարդիկ գտնում են անցյալում կատարած իրենց սխալները և փորձում չկրկնել անյ։
Ես ընտրել եմ հետևյալ 3 կարևորագույն հասկացությունները, որոնք փոխկապակցված են « Պատմական դաս» հասկացության հետ ազգ ,պետություն, պատմություն
Պետություն– որևէ ժողովրդի և նրա յուրաքանչյուր ներկայացուցչի բնականոն և մինչև վերջ ինքնադրսևորումը
Ազգ -որոշակի տարածքում ապրող մարդկանց՝ պատմականորեն ձևավորված կայուն համախմբություն
Պատմությունը– հավաքական հիշողության ձև է, որը սահմանվում է ընդհանուր փորձի և մշակույթի միջոցով։Առանց պատմության մենք չենք կարող իմանալթե որն մեր անցյալը և դարերից եկող հիշողությունը։
Սեդա Ենգիբարյանի բլոգ 