Posted in Հայոց պատմություն 12

Սոցիալիստական հասարակության ձևավորումը

1921 թվականին, քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո, Խորհրդային Ռուսաստանում ներդրվեց Նոր տնտեսական քաղաքականությունը (ՆԷՊ), որի նպատակն էր վերականգնել տնտեսությունը։ ՆԷՊ-ի ընթացքում թույլատրվեց մասնավոր առևտուրը, փոքր բիզնեսը և գյուղացիներին ազատություն տրվեց արտադրանքի մի մասը վաճառելու։

Սակայն 1928 թվականից սկսվեց անցումը պլանային տնտեսության՝ շեշտը դնելով արդյունաբերացման և կոլեկտիվացման վրա։ Արդյունաբերացումը նպատակ ուներ զարգացնել ծանր արդյունաբերությունը՝ մետալուրգիա, մեքենաշինություն և այլն։ Կոլեկտիվացումը գյուղատնտեսության ոլորտում անձնական տնտեսությունները միավորում էր կոլտնտեսությունների (կոլխոզների) մեջ։ Սա հանգեցրեց գյուղացիության դժգոհությանը, բռնի բռնագանձումներին և հացազրկման մի շարք շրջաններում։ Չնայած այս քաղաքականությունների սոցիալական բարդություններին, արդյունաբերական աճը մեծ էր, և ԽՍՀՄ-ն կարճ ժամանակում դարձավ համաշխարհային նշանակության արդյունաբերական երկիր։

Սոցիալիստական հասարակության հիմքում դրվեց միակուսակցական համակարգը՝ բոլշևիկյան կուսակցության առաջնորդությամբ։ Բոլոր իշխանական մարմինները փաստացի գտնվում էին կոմունիստական կուսակցության վերահսկողության տակ։

Քաղաքական կյանքում լայն տարածում գտավ գաղափարական վերահսկողությունը՝ մամուլը, կրթական համակարգը, գրականությունն ու արվեստը ենթարկվեցին ցենզուրայի։ Բոլոր շեղումները համարվում էին «հակահեղափոխական»։ 1930-ական թվականներին սկսվեցին բռնաճնշումները, երբ բազմաթիվ մտավորականներ, զինվորականներ և սովորական մարդիկ ենթարկվեցին կալանավորման կամ աքսորի՝ «ժողովրդի թշնամի» լինելու մեղադրանքով։

Հասարակական կյանքում մեծ դեր ուներ պրոպագանդան, որը փառաբանում էր աշխատավոր մարդուն, «խորհրդային հայրենասեր» մոդելը և առաջնորդին՝ սկզբում Լենինին, հետո՝ Ստալինին։

Leave a comment